NÜKLEER ALANDA KULLANILAN MALZEME, EKİPMAN VE İLGİLİ TEKNOLOJİNİN İHRACATINA İZİN VERİLMESİNE İLİŞKİN

    Başbakanlıktan

    Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi: 15/02/2000

    Yayımlandığı Resmi Gazete No: 23965

    BİRİNCİ BÖLÜM : Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Kısaltmalar

    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacıyla nükleer madde ve nükleer alanda kullanılan malzeme, ekipman ve bileşenler ile ilgili teknolojinin ihracatına izin verilmesine ilişkin esasları belirlemektir.

    Kapsam

    Madde 2 - Bu Yönetmelik, Nükleer Tedarikçiler Grubu (NTG) ve Zangger Komitesi (ZK) listelerinde yer alan nükleer madde ve nükleer alanda kullanılan malzeme, ekipman ve bileşenler ile ilgili teknoloji ve çift kullanımlı nükleer ile ilgili malzeme, ekipman ve ilgili teknolojinin ihracatı için gerekli izin düzenlemelerini kapsar.

    Dayanak

    Madde 3 - Bu Yönetmelik, 2690 sayılı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu Kanunu'na dayanılarak hazırlanmıştır.

    Tanımlar ve kısaltmalar

    Madde 4 - Bu Yönetmelikte yer alan tanımlar ve kısaltmalar aşağıda verilmiştir.

    a) Çift kullanım: Nükleer alanda kullanılan malzeme, ekipman ve teknolojinin nükleer amaçlı olmayan diğer alanlarda da kullanılabilmesidir.

    b) Yeniden transfer: İhraç edilen herhangi bir kalemin alıcı tarafından yeniden ihraç edilmesidir.

    c) Nükleer Transfer Uyarı Listesi: Nükleer madde ve nükleer alanda kullanılan malzeme, ekipman ve ilgili teknolojinin yer aldığı listedir. (EK-1)

    d) Çift-Kullanımlı Nükleer İle İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesi: Nükleer alanda ve nükleer olmayan alanda kullanılabilen çift amaçlı malzeme, ekipman ve ilgili teknolojinin yer aldığı listedir. (EK-2)

    e) NTG: Nükleer Tedarikçiler Grubu'dur.

    f) ZK: Zangger Komitesi'dir.

    g) TAEK: Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'dur.

    h) UAEA: Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'dır.

    İKİNCİ BÖLÜM : İhracat Kontrolü, İzin Verme Yetkisi ve Başvuru

    İhracat kontrolü

    Madde 5 - Herhangi bir alıcı ülkeye yapılacak barışçıl amaçlı nükleer transferlere ve alıcı ülke tarafından herhangi bir üçüncü ülkeye yapılan yeniden transferlere ihracat kontrolü uygulanır.

    İzin verme yetkisi

    Madde 6 - Nükleer Transfer Uyarı Listesi ile Çift-Kullanımlı Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesinde yer alan kalemlerin ihracat işlemleri için izin verme yetkisi Türkiye Atom Enerjisi Kurumu'na (TAEK) aittir. TAEK izin verirken Milli Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı'nın yazılı mutabakatını alır.

    İhracat izin belgesi

    Madde 7 - Bu Yönetmelik kapsamına giren Nükleer Transfer Uyarı Listesi ve Çift-Kullanımlı Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesindeki kalemlerin ihraç edilmesi, TAEK tarafından verilecek İhracat İzin Belgesine bağlıdır.

    Bu faaliyet, başka bakanlık ve/veya kuruluşlardan da izin ve lisans alınmasını gerektiriyorsa, bu belgelerin verilmesi TAEK tarafından İhracat İzin Belgesi verilmesi önkoşuluna bağlıdır.

    Başvurunun yapılması

    Madde 8 - Bu Yönetmelik gereği İhracat İzin Belgesi almak isteyen kişi ve kuruluşların, TAEK tarafından istenen İhracat İzin Formundaki (EK-3) bilgiler ve (EK-4) deki başvuru için gerekli belgeler ile birlikte bir dilekçe ile TAEK'na başvurması gerekir.

    Başvurunun incelenmesi ve belgenin verilmesi

    Madde 9 - Dilekçe ekindeki bilgi ve belgeler TAEK tarafından incelenir, eksiklik varsa başvurana bildirilerek tamamlanması istenir. Bilgi ve belgeler yeterli görülürse, söz konusu ihracat hakkında Milli Savunma Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığının yazılı mutabakatının alınmasını müteakip, İhracat İzin Belgesi TAEK Başkanlığı tarafından onaylanır ve ihracat yapacak kişi veya kuruluş adına verilir.

    İhracat İzin Belgesi başka kişi veya kuruluşa devredilemez.

    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM : Nükleer Madde ve Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin İhracat Koşulları

    Nükleer patlayıcıların yasaklanması

    Madde 10 - Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan kalemlerin ve ilgili teknolojinin transferine; alıcı ülke hükümetinden nükleer patlayıcıların yapımında kullanılmayacağına dair güvence alındıktan sonra izin verilir.

    Fiziksel koruma

    Madde 11 - Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan nükleer maddeler ve tesislerin amaç dışı ve yetkisiz kullanımını önlemek için, uluslararası tavsiyeler dikkate alınarak, nükleer madde ve tesisin tipine göre uygulanacak fiziksel korumanın seviyesi, alıcı ülke ile bu konu üzerinde anlaşmaya varılarak belirlenir.

    Söz konusu listede yer alan kalemlerin taşınması sırasındaki fiziksel korunması konusunda sorumluluk ile ilgili özel düzenlemeler TAEK ile ihracatçı arasında yapılır.

    Güvenlik denetimi

    Madde 12 - İhracatı söz konusu olan Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan kalemlerin güvenlik denetimlerine ilişkin hususlar aşağıdadır.

    a) Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan kalemler ile ilgili teknolojinin nükleer silah sahibi olmayan bir ülkeye transferi durumunda, alıcı ülke ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) arasında o ülkenin barışçıl amaçlı faaliyetlerinde kullanılan bütün kaynak ve özel bölünebilir maddelerine UAEA güvenlik denetiminin uygulanmasını getiren bir anlaşmanın yürürlükte olması şartı aranır.

    b) UAEA ile güvenlik denetimi anlaşması yürürlükte bulunmayan, nükleer silah sahibi olmayan bir ülkeye yapılacak transferlere; transfer edilecek kalemlerin ve ilgili teknolojinin, mevcut nükleer tesislerinin güvenli işletilmesi için zorunlu olduğu ve bu tesislere güvenlik denetiminin uygulandığı durumlarda izin verilir.

    Belirli teknoloji transferi durumunda güvenlik denetimleri

    Madde 13 - Yönetmeliğin 10, 11 ve 12 nci maddeleri, Türkiye'den doğrudan transfer edilen teknolojiyi veya transfer edilen tesisler ya da ana bileşenlerinden elde edilen teknolojiyi kullanan yeniden işleme, zenginleştirme ve ağır su üretim tesislerine de uygulanır.

    Bu tesislerin veya ana bileşenlerinin veya ilgili teknolojinin transferine;

    a) Alıcı ülkede anlaşmaya varılan bir süre içinde inşa edilen aynı tipteki tüm tesislere, UAEA güvenlik denetiminin uygulandığı,

    b) Transfer edilen teknolojiyi kullanan tesislere, UAEA güvenlik denetimi uygulanmasına izin veren bir güvenlik denetimi anlaşmasının sürekli yürürlükte olduğu, durumlarda izin verilir.

    Zenginleştirme tesisi ve teknolojisi ihracatının özel kontrolü

    Madde 14 - Bir zenginleştirme tesisinin veya ilgili teknolojinin transferi durumunda, alıcı ülke hükümetinden, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetinden izin almaksızın, transfer edilen tesisin ya da transfer edilen teknoloji ile yapılan bir tesisin, uranyumu %20 nin üzerinde zenginleştirmek üzere tasarımlanmayacağı ve işletilmeyeceği hakkında güvence istenir.

    Yeniden transferin kontrolü

    Madde 15 - İhraç edilen Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan kalemlerin alıcı tarafından yeniden ihracatı durumunda aşağıdaki şartlar aranır:

    A) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti, Nükleer Transfer Uyarı Listesinde yer alan kalemlerin ve 13 üncü maddede belirtilen teknoloji dahil, ilgili teknolojinin transferinde, alıcı ülke hükümetinden;

    a) Türkiye'den transfer edilen Nükleer Transfer Uyarı Listesindeki kalemler ve ilgili teknolojinin yeniden transferinde,

    b) Türkiye'den ilk kez transfer edilen tesislerden elde edilen ya da ilk kez transfer edilen ekipman veya teknolojiden yararlanılarak elde edilen Nükleer Transfer Uyarı Listesindeki kalemlerin transferinde, son alıcı ülke hükümetinin, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin ilk transfer sırasında istediği taahhütlerin aynısını sağlayacağı hususunda güvence vermesini ister.

    B) Alıcı ülkenin;

    a) Tedarik şartı olarak 12 nci maddenin (a) bendine göre tam kapsamlı güvenlik denetimi istemeyen herhangi bir ülkeden, Nükleer Transfer Uyarı listesindeki kalemlerin ve ilgili teknolojinin yeniden transferi ve bu maddenin (A) bendinin (b) alt bendinde bahsedilen herhangi bir transfer,

    b) 13 üncü maddede tanımlanan tesislerin, ana kritik bileşenlerin veya teknolojinin yeniden transferi,

    c) Bu kalemlerden elde edilen tesislerin veya ana kritik bileşenlerin transferi,

    d) Ağır su veya silahlarda kullanılabilen maddelerin yeniden transferi,

    durumunda, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nden onay alması istenir.

    DÖRDÜNCÜ BÖLÜM : Çift-Kullanımlı Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesinde Yer Alan Kalemlerin İhracat Koşulları

    Nükleer patlayıcıların yasaklanması

    Madde 16 - Çift-Kullanımlı Nükleer ile ilgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesinde yer alan kalemlerin transferinin nükleer silahların yayılmasının önlenmesi amacı dışında bir amaca saptırılmaması için Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti tarafından alıcı ülke hükümetinden;

    a) Transferin kullanım amacı ve NTG'na veya ZK'ne üye olmayan ülkelere sevkiyatta son kullanım yerini belirten nihai kullanım belgesi ve

    b) Transferin veya bu transferden üretilen herhangi bir ekipman, malzeme ve teknolojinin nükleer patlayıcı yapımında ya da nükleer yakıt çeviriminin güvenlik denetimi olmayan bir tesisinde kullanılmayacağına dair güvence, istenir.

    Güvenlik denetimi

    Madde 17 - Çift-Kullanımlı Nükleer ile ilgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesinde yer alan kalemlerin transferinde,

    a) Alıcı ülkenin, nükleer silahların yayılmasının önlenmesi doğrultusunda uluslararası anlaşmaları ve UAEA ile Güvenlik Denetimi Anlaşmasını imzalamış olması,

    b) Alıcı ülkenin, UAEA ile Güvenlik Denetimi Anlaşması olmaması durumunda, güvenlik denetimi gerektiren, çalışmakta olan, planlanmış veya inşa edilen herhangi bir tesisinin bulunmaması,

    c) Transfer edilecek malzeme, ekipman ve ilgili teknolojinin deklare edilen son kullanım için uygun olması,

    d) Transfer edilecek malzeme, ekipman ve ilgili teknolojinin, yakıt yeniden işleme veya zenginleştirme amaçlı bir tesisin araştırılması, tasarımı, yapımı, işletilmesi, onarımı ve geliştirilmesi için kullanılmaması,

    e) Son kullanıcının, önceden izin verilmiş olan bir transferinde, bu Yönetmelik hükümlerine zıt hareket etmemiş olması, koşulları aranır.

    Yeniden transferin kontrolü

    Madde 18 - Çift-Kullanımlı Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin listesinde yer alan kalemler, alıcı ülkenin bu Yönetmelik hükümlerine benzer hükümler içeren mevzuatının bulunmaması durumunda, transfer edilen malzeme, ekipman ve ilgili teknoloji veya bunlardan üretilenler, üçüncü bir ülkeye transfer edilmeden önce Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nden izin alınacağına dair güvence alınmadan alıcı ülkeye transfer edilmez.

    BEŞİNCİ BÖLÜM : Çeşitli ve Son Hükümler

    İzin süresi ve tesellüm teyidi belgesi

    Madde 19 - Nükleer Transfer Uyarı Listesi ve Çift-Kullanımlı Nükleer ile İlgili Malzeme, Ekipman ve İlgili Teknolojinin Listesinde yer alan kalemlerin ihracat izni, veriliş tarihinden itibaren 120 gün için geçerlidir. İhracatçı, izin süresi içinde ihracatın gerçekleştiğini gösteren Tesellüm Teyidi Belgesini (EK-5) TAEK'na vermekle yükümlüdür. Özel durumlarda, ihracatçının talebinde yer alan gerekçeler incelendikten sonra uygun görülürse verilen izin süresi uzatılabilir.

    İzin verilmesi için gereken koşullardan herhangi birinin ortadan kalkması durumunda izin iptal edilir.

    İşlemlerin gizliliği

    Madde 20 - İhracat işlemleri ile ilgili izin talepleri ve ilgili belgeler gizlilik derecesine sahiptir.

    Hüküm bulunmayan haller

    Madde 21 - Bu Yönetmelikte yer almayan hususlara ihracat ve ithalat rejimi kararları hükümleri ile diğer ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.

    Yürürlük

    Madde 22 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Yürütme

    Madde 23 - Bu Yönetmelik hükümlerini Başbakan yürütür.

    EKLER

    EK-1

    NÜKLEER TRANSFER UYARI LİSTESİ

    BÖLÜM A. Malzeme ve Ekipman

    1. Kaynak ve Özel Bölünebilir Madde

    1.1 "Kaynak Madde"

    "Kaynak madde" terimi, doğada var olan izotoplarının karışımını içeren uranyum; 235 izotopu tüketilmiş uranyum (doğal uranyumun içerdiğinden daha düşük oranda U-235 izotopu içeren); toryum; yukarıdakilerden herhangi birinin metal, alaşım, kimyasal bileşik,veya konsantre edilmiş şekli; yukarıdakilerden birini veya daha fazlasını Uluslararası Atom Enerji Ajansı Yönetim Kurulunun zaman zaman belirlediği konsantrasyonlarda içeren herhangi bir diğer madde; ve Yönetim Kurulunun zaman zaman belirlediği benzer diğer maddeler demektir.

    1.2 "Özel Bölünebilir Madde"

    i. "Özel bölünebilir madde" terimi, plutonyum-239'u; uranyum-233, 235 veya 233 izotoplarınca zenginleştirilmiş uranyumu; yukarıdakilerin birini veya daha fazlasını içeren herhangi bir maddeyi; ve Ajans Yönetim Kurulunun zaman zaman belirlediği diğer bölünebilir maddeleri kapsar; fakat "kaynak madde"yi kapsamaz.

    ii. "233 veya 235 izotopunca zenginleştirilmiş uranyum" terimi, 235 veya 233 izotoplarını veya ikisini birden, bu izotopların toplam miktarının 238 izotopuna oranı doğadaki 235 izotopunun 238 izotopu oranından daha fazla olacak şekilde içeren uranyum demektir.

    Bununla birlikte, bu Yönetmeliğin amaçları açısından, aşağıda (a) paragrafında belirlenen maddeler ve belirli bir ülkeye 12 aylık bir süre içinde, aşağıda (b) paragrafında belirlenen sınırların altında ihraç edilen kaynak veya özel bölünebilir maddeler bu kapsamda ele alınmayacaktır.

    a) plutonyum-238 izotopik konsantrasyonu %80'i geçen plutonyum Cihazlarda hassas bileşen olarak kullanılan ve miktarları gramla ölçülebilen düzeyi geçmeyen özel bölünebilir madde; ve Alaşımların ve seramiklerin üretimi gibi sadece nükleer olmayan faaliyetlerde kullanılacak olan kaynak madde.

    b) Özel bölünebilir madde   50 etkin gram;

    Doğal uranyum      500 kilogram;

    Tüketilmiş uranyum   1000 kilogram; ve

    Toryum         1000 kilogram.

    BÖLÜM B. Ekipman ve Nükleer Olmayan Malzemeler

    1. Nükleer reaktörler ve nükleer reaktörler için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipman ve bileşenler.

    1.1. Nükleer reaktörler

    Sıfır enerjili reaktörler hariç, kendiliğinden devam eden fisyon zincirleme reaksiyonunu kontrollü bir şekilde devam ettirerek çalışan nükleer reaktörler. Maksimum Pu üretimi 100 gram/yıl'dan daha fazla olmayacak şekilde tasarımlanmış reaktörler sıfır enerjili reaktörler olarak tanımlanır.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bir "nükleer reaktör" temelde reaktör kabında bulunan veya ona direkt olarak bağlanmış elemanları, kordaki güç seviyesini kontrol eden ekipmanları ve normal olarak reaktör korunun birincil soğutucusunu kapsayan veya onunla direkt bağlantı halindeki veya onu kontrol eden bileşenleri kapsar.

    100 gram/yıl'dan daha fazla Pu üretebilecek şekilde değiştirilebilen reaktörler "sıfır enerjili reaktör" tanımına dahil değildir. Önemli güç seviyelerinde devamlı çalışmak üzere tasarımlanmış reaktörler, Pu üretme kapasitesine bakılmaksızın "sıfır enerjili reaktörler" olarak düşünülmezler.

    İHRACAT

    Bu kapsamdaki bütün temel elemanların ihracatı bu Yönetmeliğin prosedürlerine uygun olarak yapılacaktır. Sadece burada belirtilen yöntemlere uygun olarak ihraç edilecek olan ve fonksiyonel olarak tanımlanan sınırlar içindeki elemanlar 1.2-1.10 paragraflarında listelenmiştir.

    1.2. Nükleer reaktör kabı

    Aşağıda 1.8 paragrafında tanımlandığı gibi reaktör iç aksamı ile beraber, yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi özel olarak nükleer reaktör korunu içermek üzere tasarımlanmış veya hazırlanmış metal kap veya bu kabın ilgili parçaları.

    AÇIKLAYICI NOT

    Reaktör kabının kapak bölümü 1.2 maddesinde reaktör kabının bir parçası olarak düşünülmüştür.

    1.3. Nükleer reaktör yakıtı yükleme ve boşaltma makinaları.

    Yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi, özel olarak nükleer reaktörlere yakıt koymak veya almak için tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipmanlar.

    AÇIKLAYICI NOT

    Yukarıda tanımlanan ekipmanlar, yükte çalışma özelliğine sahiptirler, veya yükte değişken karmaşık yakıt yenileme işlemlerini (ki bunlar yakıtın direkt gözlemlenmesi veya yakıta ulaşılması gibi normal olarak mümkün olmayan işlemleri içerir) mümkün kılmak üzere teknik açıdan gelişkin pozisyon tespit etme veya ayarlama özellikleri ile donatılmışlardır.

    1.4. Nükleer reaktör kontrol çubukları ve ekipmanları

    Yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı üzere, özel olarak nükleer reaktörlerdeki fisyon işlemini kontrol etmek üzere tasarımlanmış veya hazırlanmış çubuklar, destek veya askı sistemleri, çubuk sürme mekanizmaları veya çubuk kılavuz tüpleri.

    1.5. Nükleer reaktör basınç tüpleri

    Yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi bir reaktörde 50 atmosferin üzerindeki çalışma basıncında yakıt elemanlarını ve birincil soğutucuyu kapsamak üzere özel olarak tasarımlanmış tüplerdir.

    1.6. Zirkonyum tüpler

    Yukarıda 1.1. paragrafında tanımlandığı gibi bir reaktörde kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, hafniyum/zirkonyum oranı ağırlıkça 1:500'den az olan ve herhangi bir alıcı ülke için 12 aylık bir süre zarfında miktarları 500 kg'ı geçen tüp veya tüp demetleri şeklindeki zirkonyum metal ve alaşımları.

    1.7. Birincil devre soğutucu pompaları

    Yukarıda 1.1. paragrafında tanımlandığı gibi özel olarak bir reaktör için birincil devre soğutucusunu dolaştırmak amacıyla tasarımlanmış veya hazırlanmış pompalar.

    AÇIKLAYICI NOT

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış pompalar, birincil devre soğutucunun sızıntısını önlemek için gerekli şekilde contalanmış sistemleri ve atalet kütle sistemli pompaları içerebilir. Bu tanım NC-1 veya eşdeğer standartlara göre onaylanmış pompaları da kapsar.

    1.8. Nükleer reaktör iç aksamı

    Yukarıda 1.1. paragrafında tanımlandığı gibi, Kor Destek Kolonları, Yakıt Kanalları, Termal Zırhlar, Akış Düzenleyiciler, Kor Izgara Plakaları ve Yayıcı Plakalar dahil olmak üzere özel olarak bir nükleer reaktörde kullanılmak üzere tasarımlanmış veya hazırlanmış "Nükleer Reaktör İç Aksamı".

    AÇIKLAYICI NOT

    "Nükleer Reaktör İç Aksamı" koru desteklemek, yakıt düzenini sağlamak, birincil devre soğutucu akışını yönlendirmek, reaktör kabı için radyasyon zırhı sağlamak, ve kor-içi enstrümantasyon için kılavuzluk yapmak gibi bir veya daha fazla fonksiyona sahip reaktör kabı içindeki temel yapılardır.

    1.9. Isı değiştiriciler

    Yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi bir nükleer reaktörün birincil soğutucu devresinde kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ısı değiştiriciler (buhar üreteçleri).

    AÇIKLAYICI NOT

    Buhar üreteçleri özel olarak reaktör devresinde (birincil devre) üretilen ısıyı buhar üretimi için besleme suyuna (ikincil devre) aktarmak üzere tasarımlanmış veya hazırlanmıştır. Bir sıvı metal orta soğutucu çevriminin de yer aldığı sıvı metal hızlı üretken reaktörler için, ısıyı birincil devreden sıvı metal orta soğutucu çevrimine aktaran ısı değiştiriciler buhar üretecine ilaveten kontrol kapsamında anlaşılmalıdır. Bu maddedeki kontrolün kapsamı acil kor soğutma sistemindeki veya bozunum ısısı soğutma sistemindeki ısı değiştiricilerini kapsamaz.

    1.10. Nötron tarama ve ölçme enstrümanları

    Yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi özel olarak bir nükleer reaktör korundaki nötron akısı seviyelerini belirlemek için tasarımlanmış veya hazırlanmış nötron tarama ve ölçüm cihazları.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu madde, geniş bir aralıkta, tipik olarak 10(4)/cm

    -sn'den 10(10)/cm

    .sn'ye kadar veya daha fazla akı seviyelerini ölçen kor-içi ve kor-dışı enstrümantasyonu kapsar. Kor-dışı kavramı yukarıda 1.1 paragrafında tanımlandığı gibi bir reaktörün dışında olan fakat biyolojik zırhın içine yerleştirilmiş enstrümanlarla ilgilidir.

    2. Nükleer olmayan reaktör malzemeleri

    2.1. Döteryum ve ağır su

    Yukarıda 1.1 paragrafında belirtildiği gibi bir nükleer reaktörde kullanılmak üzere, herhangi bir alıcı ülke için 12 aylık bir sürede 200 kg döteryum atomunu aşan miktarlardaki döteryum, ağır su (döteryum-oksit) ve döteryumun oksijene oranı 1:5000'i aşan bütün diğer döteryum bileşikleri.

    2.2. Nükleer amaçlı grafit

    Yukarıda 1.1 paragrafında belirtildiği gibi bir nükleer reaktörde kullanılmak üzere, herhangi bir Alıcı ülke için 12 aylık bir sürede 30 metrik tonu aşan miktarlarda, milyonda 5 boron (5 ppm) eşdeğerinden daha iyi saflığa ve 1.50 g/cm

    'ten daha yüksek yoğunluğa sahip grafit.

    AÇIKLAYICI NOT

    İhracat kontrolü açısından, yukarıdaki özelliklere sahip grafitin ihracatının nükleer reaktörlerde kullanılmak üzere olup olmadığını Hükümet belirleyecektir.

    Boron eşdeğeri (BE) deneysel olarak belirlenebilir veya boron dahil olmak üzere gayrisafiyetler (karbon bir gayrisafiyet olarak düşünülmediğinden BEkarbon hariç) için, aşağıda tanımı verilen BEZ'lerin toplamı olarak hesaplanır:

    BEZ = CF x Z elementinin konsantrasyonu (ppm cinsinden)

    CF dönüşüm faktörüdür: (Z x AB) / (B x AZ)

    B ve Z sırasıyla doğal boron ve Z elementi için termal nötron yakalama tesir kesitleridir (barn cinsinden); ve AB ve AZ sırasıyla doğal boron ve Z elementi için atomik kütlelerdir.

    3. Işınlanmış yakıt elemanlarını yeniden işleme tesisleri ve bu amaç için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipmanlar.

    TANITICI NOT

    Işınlanmış yakıtın yeniden işlenmesi ile plutonyum ve uranyum yüksek radyoaktiviteli fisyon ürünlerinden ve diğer transuranik elementlerden ayrılır. Farklı teknik işlemlerle bu ayırma yapılabilir, ancak Purex yıllardır en çok kullanılan ve kabul edilen işlem olmuştur. Purex, ışınlanmış nükleer yakıtın nitrik asitte çözülmesi işlemini ve bunu takiben bir organik madde ile seyreltilmiş TBP çözeltisi kullanarak solvent ekstraksiyonu yolu ile U, Pu ve fisyon ürünlerinin ayrılması işlemlerini içerir.

    Purex tesisleri ışınlanmış yakıt elemanını doğrama, yakıt çözme, solvent ayırma, ve akışkan depolama dahil olmak üzere, birbirine benzer proses fonksiyonlarına sahiptir. Uranyum nitratın termal denitrasyonu, plutonyum nitratın oksit veya metale dönüştürülmesi, ve fisyon ürünü atıkların uzun dönem depolama veya gömme için uygun bir formda işlenmesi için gerekli ekipmanlar da Purex işleminde yer alabilir. Bununla birlikte, yeniden işlenecek ışınlanmış yakıtın tipi ve miktarı, geri kazanılan maddelerin nasıl kullanılacağı ve tesis tasarımıyla birleşen güvenlik ve bakım felsefesi dahil olmak üzere, çeşitli nedenlerle bu fonksiyonları

    "Işınlanmış yakıt elemanlarının yeniden işlenmesi tesisi", ışınlanmış yakıt, temel nükleer maddeler ve fisyon ürünü akımları ile normalde direkt temas halinde olan ve bunları direkt olarak kontrol eden ekipman ve

    bileşenleri içerir.

    Plutonyum dönüşüm ve metal plutonyum üretimi sistemlerinin tamamı dahil olmak üzere, bu işlemler kritiklikten (mesela geometri ile), radyasyona maruz kalmaktan (mesela zırhlama ile) ve zehirlilik tehlikesinden

    (mesela koruma kabı ile) kaçınmak için alınan önlemler yoluyla tanımlanabilirler.

    İHRACAT

    Bu çerçevedeki bütün temel elemanların ihracatı bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılacaktır.

    Aşağıda listelenen ve fonksiyonel olarak tanımlanan çerçeve içindeki elemanların haricindeki elemanlara bu Yönetmeliğin uygulanma hakkı saklıdır.

    Işınlanmış yakıt elemanlarının yeniden işlenmesi için "ve özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış" ifadesi içinde düşünülen ekipman elemanları şunları içerir:

    3.1. Işınlanmış yakıt elemanı kesme makinaları

    TANITICI NOT

    Bu ekipman ışınlanmış yakıt malzemesinin çözücü ile temasını sağlamak için yakıt zarfını keserek parçalar. Özel tasarımlı metal makaslar en yaygın kullanılan ekipmanlardır, ancak lazer gibi gelişmiş ekipmanlar da

    kullanılabilir.

    Yukarıda belirtildiği üzere özel olarak bir yeniden işleme tesisinde kullanılmak üzere tasarımlanmış veya hazırlanmış, ışınlanmış yakıt elemanı yığınlarını, demetlerini veya çubuklarını kesmek, doğramak, parçalamak

    üzere planlanmış uzaktan kumandalı ekipman.

    3.2. Çözme Tankları

    TANITICI NOT

    Çözme tankları normal olarak kullanılmış yakıtları doğranmış halde kabul ederler. Kritiklik açısından güvenli bu kaplarda ışınlanmış nükleer yakıt maddesi nitrik asitte çözünür ve kalan kabuklar ve kırıntılar proses

    akışından atılır.

    Yukarıda tanımlandığı gibi bir yeniden işleme tesisinde kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış; ışınlanmış nükleer yakıtı çözmek için kullanılan, sıcak ve korozyon etkisi yüksek sıvıya karşı

    dayanabilen ve uzaktan kumanda ile yüklenebilen ve bakımı yapılabilen, kritiklik açısından güvenli tanklar (mesela küçük çaplı halka veya dilim şeklinde tanklar).

    3.3. Solvent ekstraksiyonu kontaktörleri ve ekipmanları

    TANITICI NOT

    Solvent ekstraksiyonu kontaktörleri hem çözme tanklarından gelen ışınlanmış yakıt çözeltisini hem de uranyum, plutonyum ve fisyon ürünlerini ayıran organik çözeltiyi alırlar. Solvent ekstraksiyonu ekipmanları

    normalde, bakım gerektirmeden veya kolay değiştirmeye uygun uzun çalışma ömrü, çalışma ve kontrol kolaylığı ve proses şartlarındaki değişimlere esneklik gibi çalışma parametrelerini karşılayacak şekilde

    tasarımlanırlar.

    Işınlanmış yakıtı yeniden işlemek için bir tesiste kullanılmak üzere, dolgulu veya darbeli kolonlar, karıştırıcı-çökeltici tanklar veya santrifüj kontaktörleri gibi özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış solvent

    ayırma ekipmanları. Solvent ektraksiyonu kontaktörleri nitrik asitin korozyon etkisine dayanıklı olmalıdırlar. Solvent ektraksiyonu kontaktörleri normal olarak düşük karbonlu paslanmaz çelik, titanyum, zirkonyum,

    veya diğer yüksek kaliteli malzemelerden, çok yüksek standartlarda, özel kaynak, denetim, kalite temini ve kalite kontrol teknikleri uygulanarak imal edilirler.

    3.4. Tutma veya depolama kapları

    TANITICI NOT

    Solvent ekstraksiyon adımından üç ana proses akımı ortaya çıkar. Bu üç akımı ileri seviyede işlemek için tutma veya depolama kapları aşağıdaki şekillerde kullanılırlar:

    (a) Saf uranyum nitrat çözeltisi buharlaştırma ile konsantre edilir ve uranyum okside çevrilmek üzere denitrasyon işlemine gönderilir. Bu oksit, nükleer yakıt çevriminde yeniden kullanılır.

    (b) Yüksek radyoaktiviteli fisyon ürünleri çözeltisi normalde buharlaştırma ile konsantre edilir ve sıvı olarak depolanır. Bu konsantre sıvı daha sonra buharlaştırılıp depolama veya gömme için uygun bir forma

    dönüştürülebilir.

    (c) Saf plutonyum nitrat çözeltisi konsantre edilir ve daha sonraki işlem adımlarına transfer edilinceye kadar depolanır. Özellikle plutonyum çözeltileri için tutma veya depolama kapları, akımın

    konsantrasyonundaki ve yapısındaki değişikliklerden kaynaklanabilecek kritiklik sorunundan kaçınılacak şekilde tasarımlanır.

    Işınlanmış yakıtı yeniden işlemek için bir tesiste kullanılmak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış tutma veya depolama kapları. Tutma veya depolama kapları nitrik asitin korozyon etkisine dayanıklı

    olmalıdırlar. Tutma veya depolama Kapları normalde düşük karbonlu paslanmaz çelik, titanyum, zirkonyum, veya diğer yüksek kaliteli malzemelerden imal edilirler. Tutma veya Depolama Kapları uzaktan

    kumanda ile çalıştırmaya ve bakıma olanak sağlayacak şekilde tasarımlanabilirler ve nükleer kritikliği kontrol etmek için aşağıdaki özelliklere sahip olabilirler:

    (1) En az yüzde iki boron eşdeğeri içeren duvarlar veya iç yapılar,

    (2) Silindirik kaplar için maksimum 175 mm (7 inç) çap, veya

    (3) Dilim veya halka biçimindeki kaplar için maksimum 75 mm (3 inç) genişlik.

    3.5. Plutonyum nitratı plutonyum okside çevirme sistemi

    TANITICI NOT

    Birçok yeniden işleme tesisinde, son işlem plutonyum nitrat çözeltisinin plutonyum okside dönüştürülmesidir. Bu işlemin içerdiği temel fonksiyonlar şunlardır: depolama ve ayarlama, çöktürme ve katı/sıvı ayrımı,

    kalsinasyon, ürün işleme, havalandırma, atık yönetimi ve işlem kontrolü.

    Kritikliği ve radyasyon etkisini önlemek ve zehirlilik tehlikesini en aza indirmek için gerekli özel donanıma sahip, plutonyum nitratı plutonyum okside çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış komple

    sistemler.

    3.6 Plutonyum oksitten metal plutonyum elde etme sistemi

    TANITICI NOT

    Yeniden işleme tesisiyle bağlantılı olabilecek bu işlem, plutonyum oksidin normal olarak korozyon etkisi yüksek hidrojen fluorür ile fluorlanması yoluyla elde edilen plutonyum fluorürün yüksek saflıktaki kalsiyum

    metalle indirgenerek metalik plutonyum ve kalsiyum fluorür cürufu üretmesini içerir. Bu işlemde yer alan temel fonksiyonlar şunlardır: fluorlama (mesela değerli bir metalden yapılmış veya onunla kaplanmış

    ekipmanlar kullanılarak), metal indirgenmesi (mesela seramik kaplar kullanılarak), cüruf eldesi, ürün işleme, havalandırma, atık yönetimi ve işlem kontrolü.

    Bilhassa kritikliği ve radyasyon etkisini önlemek ve zehirlilik tehlikesini en aza indirmek için gerekli özel donanıma sahip, plutonyum metal üretmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış komple sistemler.

    4. Nükleer reaktör yakıt elemanı imalat tesisleri ve bunun için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipmanlar

    TANITICI NOT

    Nükleer yakıt elemanları bu Ek'in A kısmında bahsedilen bir veya daha fazla kaynak veya özel bölünebilir maddelerden imal edilir. En yaygın yakıt tipi olan oksit yakıtlar için, pelet sıkıştırma, sinterleme, öğütme

    ve ayırma için gerekli ekipman mevcuttur. Karışık-oksit tipi yakıtlar zarf malzemesi ile zarflanıncaya kadar koruyucu kutular (veya eşdeğer bir muhafaza) içinde işleme tabi tutulurlar. Bütün durumlarda, reaktör

    işletimi sırasında uygun performans ve güvenliği sağlamak için yakıt uygun bir kaplama ile sıkıca kaplanır.

    AÇIKLAYICI NOT

    "Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipmanlar" ifadesinden yakıt elemanlarının imalatı için düşünülen aşağıdaki ekipman parçaları anlaşılır:

    a. Normal olarak nükleer maddenin üretim akışı ile doğrudan temas halinde veya onu direkt olarak işleyen veya kontrol eden ekipmanlar

    b. Nükleer maddeyi zarf içine kaynaklamak için ekipmanlar;

    c. Zarf veya kaynağın bütünlüğünü kontrol etmek için ekipmanlar veya

    d. Kaynaklanmış yakıtın nihai kontrolünü yapmak için ekipmanlar.

    Bu tür ekipman veya ekipman sistemleri şunları içerebilir:

    (1) yakıt peletlerinin yüzey hataları ve son boyutlarının kontrolü için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış tamamen otomatik pelet denetim istasyonları

    (2) yakıt çubuklarının uç tıpalarının kaynağı için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış otomatik kaynak makinaları;

    (3) tamamlanmış yakıt çubuklarının bütünlüğünün kontrolü için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış otomatik test ve denetim istasyonları.

    3. maddedeki denetim istasyonları aşağıdaki ekipmanları kapsar:

    a) çubuk uç başlık kaynaklarının x-ışını muayenesi için ekipman

    b) basınçlandırılmış çubuklarda helyum kaçağını saptamak için ekipman

    c) yakıt peletlerinin çubuk içine doğru yüklenip yüklenmediğini kontrol etmek için gama-ışını taraması ekipmanı

    5. Uranyum izotoplarını ayırma tesisleri ve bunun için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış analitik enstrümanlar dışındaki ekipmanlar

    Uranyum izotoplarını ayırmak için "analitik enstrümanlar dışında özel olarak tasarımlanmış ve hazırlanmış ekipman" ifadesinde yer alan ekipman elemanları şunlardır:

    5.1 Gaz santrifüjleri ve üniteleri ve gaz santrifüjleri için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış bileşenler

    AÇIKLAYICI NOT

    Gaz santrifüjü, normal olarak vakum ortamında bulunan, 75 mm (3 inç) ile 400 mm (16 inç) arasında çapa sahip, ince cidarlı ve 300 m/s civarında veya daha yüksek çevresel hızda dönen silindirlerden oluşur.

    Yüksek hız elde etmek için, dönen bileşenlerin yapı malzemeleri yüksek dayanım/yoğunluk oranına sahip olmalıdır ve dengesizliği en aza indirmek için, rotor demeti ve bileşenleri çok yakın toleranslarla imal

    edilmelidir. Uranyumu zenginleştirmekte kullanılan gaz santrifüjü, diğer santrifüjlerin aksine, rotor odasında döner bir disk şeklinde yayıcı bir plakaya veya plakalara sahip olmasıyla ve ikisi rotor ekseninden rotor

    odasının kenarına doğru uzanan kepçelere bağlanmış en az üç ayrı kanalı taşıyan (UF6 gazını beslemek ve çekmek için) sabit bir tüp düzeni içermesiyle bilinir. Dönmeyen, özel olarak tasarımlanmış olmasına

    rağmen imalatı zor olmayan veya özel malzemelerden imal edilmeyen bazı kritik elemanlar da vakum ortamında bulunur. Bir santrifüj tesisinde bu bileşenlere çok sayıda gereksinim vardır; miktarlar son kullanımın

    önemli bir göstergesidir.

    5.1.1. Dönen bileşenler

    (a) Rotor üniteleri:

    Bu bölümün AÇIKLAYICI NOT kısmında tarif edilen, dayanım/yoğunluk oranı yüksek malzemelerden imal edilen ince cidarlı silindirler veya bir kaçı birbirine bağlı ince cidarlı silindirler. Silindirler birbirine

    bağlanacaksa, aşağıda 5.1.1.(c) bölümünde tarif edildiği gibi esnek körük veya halkalarla bağlanır. Rotor, aşağıda 5.1.1.(d) ve (e) bölümünde tarif edildiği gibi dahili deflektör plaka(lar) ve uç tıpalarla donatılır.

    (b) Rotor tüpleri:

    Bu bölümün AÇIKLAYICI NOT kısmında tarif edilen, dayanım/yoğunluk oranı yüksek bir veya birden fazla malzemeden imal edilen ve kalınlığı 12 mm (0.5 inç) veya daha az, çapı 75 mm (3 inç) ile 400 mm (16 inç)

    arasında olan, özel olarak tasarımlanmış ve hazırlanmış İnce Cidarlı Silindir.

    (c) Halkalar veya körükler:

    Rotor tüpüne bölgesel destek vermek veya birkaç rotor tüpünü birbirine bağlamak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış bileşenlerdir. Körük cidar kalınlığı 3mm (0.12 inç) veya daha az, çapı 75 mm

    (3 inç) ile 400mm (16 inç) arasında olan, büklümlere sahip ve bu bölümün AÇIKLAYICI NOT kısmında tarif edilen dayanım/yoğunluk oranı yüksek malzemelerden imal edilmiş kısa silindir.

    (d) Deflektör plakası:

    Bu bölümün AÇIKLAYICI NOT kısmında tarif edilen dayanım/yoğunluk oranı yüksek malzemeden imal edilen, çapı 75 mm (3 inç) ile 400 mm (16 inç) arasında değişen, tahliye odasını ana ayırma odasından izole

    etmek ve bazı durumlarda UF6 gazının rotor tüpünün ana ayırma odası içindeki sirkülasyonuna yardım etmek için kullanılan, santrifüj rotor tüpünün içine monte edilmek üzere özel olarak tasarımlanmış veya

    hazırlanmış disk şeklinde bileşenler.

    (e) Üst başlıklar/Alt başlıklar:

    Çapları 75 mm (3 inç) ile 400 mm (16 inç) arasında değişen, rotor tüp uçlarını bağlamak ve rotor tüp içerisinde UF6 tutmak ve bazı durumlarda üst yatak (üst kapak) elementi yekpare olarak kapsamak,

    desteklemek veya tutmak veya motorların dönen elemanlarını ve alt yatağı (alt başlık) taşımak için bu bölümün AÇIKLAYICI NOT kısmında tarif edilen dayanım/yoğunluk oranı yüksek malzemeden imal edilen özel

    olarak tasarımlanmış veya imal edilmiş disk şeklindeki Bileşenler.

    AÇIKLAYICI NOT

    Santrifüjün dönen bileşenleri için kullanılan malzemeler:

    (a) En son gerilme mukavemeti 2.05x10 üssü 9N/m

    (300,000 psi) veya daha fazla olan düşük karbonlu çelik

    (b) En son gerilme mukavemeti 0.46x10 üssü 9N/m

    (67,000 psi) veya daha fazla olan alüminyum alaşımlar

    (c) Karma yapılarda kullanıma uygun 12.3x10 üssü 6 m veya daha fazla özgül modüle ve 0.3x10(6)m veya daha fazla özgül en son gerilme mukavemetine sahip yüksek dirençli malzemeler.

    Özgül modül,

    (N/m

    )/özgül ağırlık (N/m

    ) cinsinden Young Modülüdür. Özgül en son gerilme mukavemeti (N/m

    )/özgül ağırlık (N/m

    ) cinsinden en son gerilme mukavemetidir.

    5.1.2. Statik bileşenler

    (a) Manyetik askılı yataklar

    Rutubetli ortam içeren odalar içinde asılmış halka şeklinde magnetten oluşan özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış Yatak Üniteleri. Oda UF6'ya dayanıklı malzemeden imal edilecektir (Bölüm 5.2.

    AÇIKLAYICI NOT'a bak). Magnet çiftler Bölüm 5.1.1.(e)'de tanımlanan üst başlıklara bir kutup parçası veya ikinci bir magnet ile bağlanır. Magnet, dış çapının iç çapına oranı 1.6 veya daha küçük olan bir halka

    biçiminde olabilir. Magnet, ilk geçirgenliği 0.15 H/m (CGS biriminde 120,000) veya daha çok olan, veya manyetikliğinin %98.5 veya daha fazlasını yitirmeme özelliğine sahip olan, veya enerji çarpımı 80 kJ/m

    (107 gauss-oersted) den yüksek olan bir yapıda olabilir. Genel malzeme özelliklerine ilave olarak manyetik eksenin geometrik eksenden sapmasının çok küçük tolerans içinde sınırlandırılması (0.1 mm veya 0.004

    inç'ten daha küçük) veya magnet malzemesinin homojenliğinin özellikle istenmesi bir ön şarttır.

    (b) Yataklar/Damperler:

    Damper üzerine monte edilmiş bir mil/kapsül ünitesinden oluşan özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış yataklardır. Pivot, normal olarak bir ucunda bir yarım küre, diğer ucunda 5.1.1.(e)'de tanımlanan alt

    başlığa bağlanma mekanizması taşıyan sertleştirilmiş çelik bir şafttır. Şafta bağlı hidrodinamik yatakları bulunabilir. Kapsül, bir yüzeyinde yarıküresel bir girinti olan pelet şeklindedir. Bu bileşenler daha çok

    damperlerden ayrı olarak temin edilir.

    (c) Moleküler Pompalar:

    İç kısmından işlenmiş veya preslenmiş sarmal yivlere ve deliklere sahip, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış silindirlerdir. Tipik boyutlar: 75 mm (3 inç) ile 400mm (16 inç) arası iç çap, 10 mm (0.4 inç) veya

    daha fazla cidar kalınlığı, çapına eşit veya daha büyük boy. Yivlerin kesiti tipik olarak dikdörtgendir ve derinliği 2 mm (0.08 inç) veya daha fazladır.

    (d) Motor statorları:

    Vakum ortamında, 600-2000 Hz frekans ve 50-1000 VA'lık bir güç aralığında, yüksek hızlı ve çok fazlı AC motorların senkronize çalışması için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış halka şeklinde statorlar.

    Statorlar, tipik olarak 2.0 mm (0.08 inç) veya daha az kalınlıkta ince tabakalardan oluşan katmanlı ve düşük kayıplı demir bir kor üzerindeki çok fazlı sargılardan oluşurlar.

    (e) Santrifüj odası/alıcılar:

    Gaz santrifüjün rotor tüp ünitesini muhafaza etmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış bileşenlerdir. Santrifüj odası, yatakları yerleştirmek için hassas yapılmış uçlar ve montaj için kullanılacak bir

    veya daha fazla flanşlar içeren ve cidar kalınlığı 30 mm'ye kadar olan bir sabit silindirden oluşur. İşlenmiş uçlar birbirine paralel ve silindirlerin dikey eksenlerine 0.05(0) veya daha az diktir. Oda pek çok rotor

    tüpünü muhafaza etmek üzere petek tipi bir yapıda olabilir. Odalar UF6 korozyonuna karşı dayanıklı malzemelerden yapılır veya bu malzemelerle korunur.

    (f) Kepçeler:

    Pitot tüp hareketiyle rotor tüp içinden UF6 gazını çekmek için iç çapı 12 mm'ye (0.5 inç) kadar olan özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış tüplerdir ve merkezi gaz atma sistemine bağlanabilirler. Tüpler UF6

    korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılır veya bu malzemelerle korunur.

    5.2. Gaz santrifüj tipi zenginleştirme tesisleri için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış yardımcı sistemler, ekipmanlar ve bileşenler.

    TANITICI NOT

    Gaz santrifüj tipi zenginleştirme tesislerindeki yardımcı sistemler, ekipmanlar ve bileşenler santrifüjleri çalıştırmak veya tesisi kontrol etmek için gereken ekipmanlarla beraber, UF6'yı santrifüje beslemek, giderek

    yükselen zenginliklere imkan sağlamak için kademe (veya adım) oluşturmak amacıyla tek tek santrifüjleri birbirlerine bağlamak ve "artık" ve "ürün" UF6'yı santrifüjlerden çekmek için gereken tesis sistemleridir.

    Normal olarak UF6, ısıtılmış otoklavları kullanarak katı fazdan buharlaştırılır ve kademe başı borusu kullanılarak santrifüjlere gaz halinde dağıtılır. Santrifüjlerden akan "ürün" ve "artık" UF6 gazı, taşıma veya

    depolama için uygun kaplara transfer edilmeden önce yoğuşturulduğu (203 K civarında çalışan) soğuk tuzaklara da kademe başı borusu vasıtasıyla transfer edilir. Bir zenginleştirme tesisi kademeler halinde

    düzenlenmiş binlerce santrifüjden oluştuğundan, binlerce kaynak içeren kilometrelerce kademe başı borusu vardır ve tesis önemli ölçüde kendini tekrarlayan bir yerleşim düzenine sahiptir.

    5.2.1. Besi sistemleri/ürün ve artık çekme sistemleri

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış proses sistemleri şunları içerir:

    Santrifüj kademelerinden 100 kPa'a (15 psi) kadar ve 1 kg/saat veya daha yüksek debide UF6 geçirmek için kullanılan besi otoklavları (veya istasyonları).

    3 kPa (0.5 psi) basınca kadar kademelerden UF6 çekmek için kullanılan katılaştırıcılar (desüblimleştiriciler veya soğuk tuzaklar). Katılaştırıcılar 203 K'e (-70

    C) kadar soğutulabilme ve 343 K'e (70

    C) kadar

    ısıtılabilme özelliğine sahiptir.

    UF6'yı kaplar içine yakalamak için kullanılan "ürün" ve "artık" istasyonları.

    Tesis, ekipman ve boru donanımı UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılır veya bu tip malzemelerle kaplanır ve çok yüksek vakum ve temizlik standartlarına uygun olarak imal edilir.

    5.2.2. Makina başlık boru sistemleri

    Santrifüj kademeleri içerisinde UF6 nakli için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış boru ve başlık sistemleri. Boru şebekesi normalde başlıkların her birinin santrifüjünün bir birine bağlanmasından oluşan üç

    bölümlü başlık sistemidir. Sistemin tamamı UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılır ve çok yüksek vakum ve temizlik standartlarına uygun olarak imal edilir.

    5.2.3. UF6 kütle spektrometresi/iyon kaynakları

    UF6 gaz akışından besi, ürün veya artık örneklerini her an alabilme özelliğine ve ayrıca aşağıdaki özelliklere sahip olan, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış manyetik veya dört kutuplu ("quadrupole")

    kütle spektrometreleridir.

    1. 320'den büyük atomik kütle birimi için seçicilik ("resolution");

    2. Nichorome veya monel ile astarlanmış veya nikel kaplanmış iyon kaynakları;

    3. Elektron bombardıman iyonizasyon kaynakları;

    4. İzotopik analiz için uygun bir toplayıcı sisteme sahip olma.

    5.2.4. Frekans değiştiriciler

    Bölüm 5.1.2.(d)'de tanımlanan motor statorlarını beslemek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış frekans değiştiriciler, (aynı zamanda konvertör veya invertör olarak da bilinirler) veya parçalar,

    bileşenler. Bu tür frekans değiştiricilerinin alt üniteleri aşağıdaki özelliklere sahiptir:

    1. 600 ile 2000 Hz arasında çok fazlı çıkış;

    2. Yüksek kararlılık (frekans kontrolü %0.1 den daha iyi);

    3. Düşük harmonik bozulum (%2 den az); ve

    4. %80 den büyük verim.

    AÇIKLAYICI NOT

    Yukarıda listelenen parçalar ya doğrudan UF6 proses gazı ile temasa girer ya da direkt olarak santrifüjleri ve kademeden kademeye ve santrifüjden santrifüje gaz geçişini kontrol eder. UF6 korozyonuna

    dayanıklı malzemeler arasında paslanmaz çelik, alüminyum, alüminyum alaşımları, nikel veya %60'dan daha fazla nikel içeren alaşımlar yer alır.

    5.3 Gaz difüzyonu ile zenginleştirmede kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış üniteler ve bileşenler.

    TANITICI NOT

    Uranyum izotop ayırma için gaz difüzyon metodundaki temel teknolojik üniteler özel gözenekli gaz difüzyon bariyeri, gazı (sıkışma işlemiyle ısınan) soğutmak için ısı değiştiriciler, conta vanaları, kontrol vanaları

    ve borulardır. Gaz difüzyon teknolojisi uranyum hekza fluorür (UF6) kullandığından, bütün ekipman, boru ve enstrümantasyon (gaz ile temas halinde olan) yüzeyleri UF6 etkilerine dayanabilen malzemelerden

    yapılmalıdır.

    5.3.1. Gaz difüzyon bariyerleri

    (a) UF6 korozyonuna dayanıklı metalik, polimer veya seramik malzemeden yapılmış, 100-1000 A arasında gözenek boyutu ve 5 mm (0.2 inç) veya daha az kalınlığı olan boru şeklinde ve özel olarak tasarımlanmış

    veya hazırlanmış ince gözenekli filtreler.

    (b) Bu tür filtrelerin imalatı için özel olarak hazırlanmış bileşikler ve toz halindeki maddeler. Bu bileşikler ve toz halindeki maddeler, gaz difüzyon engellerinin imalatı için özel olarak hazırlanmış olup, nikel veya %60

    veya daha fazla nikel içeren alaşımlar, alimünyum oksit veya %99.9 veya daha fazla saflığa sahip UF6'ya dayanıklı tümüyle fluorlanmış hidrokarbonlar (10 mikrondan az ve son derece birbirine yakın parçacık

    boyutuna sahip) içerir.

    5.3.2. Difüzyon odaları

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, çapı 300 mm'den (12 inç) daha büyük ve boyu 900 mm'den (35 inç) daha uzun, tümüyle sızdırmaz silindir kaplar veya karşılaştırılabilir boyutlarda dikdörtgen kaplar.

    Bunlar, gaz difüzyon bariyerlerini ihtiva etmek için çapları 50 mm'den (2 inç) daha büyük bir giriş ve iki çıkış bağlantısına sahiptir, UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılır ve yatay veya düşey olarak

    yerleştirilebilecek şekilde tasarımlanır.

    5.3.3. Kompresörler ve gaz körükleri

    UF6 emme kapasitesi 1 m

    /dakika veya daha fazla, boşaltma basıncı bir kaç yüz kPa (100 psi) olan özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış eksenel, santrifüj, veya pozitif deplasmanlı kompresörler veya gaz

    körükleri. UF6 ortamında uygun güçte elektrik motorlu veya motorsuz mümkün olduğu kadar uzun zaman çalışmak üzere tasarımlanmışlardır. Bu kompresör ve gaz körükleri 2:1 ve 6:1 arasında basınç oranına

    sahiptirler ve UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılırlar.

    5.3.4. Rotor mil (şaft) contaları

    Kompresör veya gaz körüğü rotorunu sürücü motoruna bağlayan şaftın sızdırmazlığını sağlamak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış conta besleme ve conta eksoz bağlantıları ile beraber vakum

    contaları. Böylece UF6 ile dolu kompresörün veya gaz körüğünün iç kısmına havanın sızmasına karşı güvenilir bir sızdırmazlık sağlanır. Bu tür contalar normalde tampon gazlar için 1000 cm

    /dakika'dan daha az

    (60 inç3/dakika) bir sızma oranı için tasarımlanır.

    5.3.5. UF6 soğutma için ısı değiştiriciler

    UF6'ya dayanıklı malzemelerden (paslanmaz çelik hariç) veya bakır veya bu metallerin bileşiminden yapılmış veya bunlarla kaplanmış ve 100 kPA (15 psi) basınç farkı altında 10 Pa (0.0015 psi)/saat'ten daha az

    kaçak basınç değişim oranı için planlanmış, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ısı değiştiriciler.

    5.4. Gaz difüzyonu ile zenginleştirmede kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış yardımcı sistemler, ekipmanlar ve bileşenler

    TANITICI NOT

    Gaz difüzyon tipi zenginleştirme tesisleri için yardımcı sistemler, ekipmanlar ve bileşenler UF6'yı gaz difüzyon ünitelerine beslemek, giderek yükselen zenginliklere imkan sağlamak için kademe (veya adım)

    oluşturmak amacıyla tek tek üniteleri birbirlerine bağlamak ve "artık" ve "ürün" UF6'yı difüzyon kademelerinden çekmek için gereken tesis sistemleridir. Yüksek atalet özelliği nedeniyle, difüzyon kademelerinin

    işletiminde bir kesiklik ve özellikle işletimin durdurulması ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, bir gaz difüzyon tesisinde, bütün teknolojik sistemlerde vakum ortamının sürekli muhafaza edilmesi, kazalardan

    otomatik koruma ve hassas otomatik gaz akışı düzeni çok önemlidir. Tüm bunlar, tesisin bir çok özel ölçme, düzenleme ve kontrol sistemleriyle teçhiz edilmesini gerektirir.

    Normal olarak UF6 otoklavlar içindeki silindirlerden buharlaştırılır ve kademe başı borusu kullanılarak, giriş noktalarına gaz halinde dağıtılır. Çıkış noktalarından akan "ürün" ve "artık" UF6 gaz akımı, taşıma veya

    depolama için uygun kaplara gönderilmeden önce, UF6'nın sıvılaştırıldığı soğuk tuzaklara veya sıkıştırma istasyonlarına kademe başı borusu vasıtasıyla transfer edilir. Bir gaz difüzyon zenginleştirme tesisi

    kademeler halinde düzenlenmiş binlerce gaz difüzyon ünitelerinden oluştuğundan, binlerce kaynak içeren kilometrelerce kademe başı borusu vardır ve tesis önemli ölçüde kendini tekrarlayan bir yerleşim

    düzenine sahiptir. Ekipman bileşen ve boru sistemleri yüksek vakum ve temizlik standartlarına uygun olarak imal edilirler.

    5.4.1. Besi sistemleri/ürün ve artık çekme sistemleri

    300 kPa (45 psi) veya daha az basınçlarda işletime uygun özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış proses sistemleri. Bu sistemler aşağıdakileri içerir:

    1. UF6'yı gaz difüzyon kademelerine aktarmak için kullanılan besi otoklavları (veya sistemleri).

    2. UF6'yı difüzyon kademelerinden almak için kullanılan desüblimleştiriciler (veya soğuk tuzaklar).

    3. kademedeki UF6 gazının sıkıştırılıp soğutularak sıvı UF6 şekline dönüştürüldüğü sıvılaştırma istasyonları.

    4. UF6'nın kaplara transferi için kullanılan "ürün" veya "artık" istasyonları.

    5.4.2. Ana boru sistemleri

    Gaz difüzyonu kademelerindeki UF6'nın işleme tabi tutulması için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış boru sistemleri. Bu boru şebekesi normal olarak her hücrenin her ana boruya bağlandığı "çift" başlı sistem şeklindedir.

    5.4.3. Vakum sistemleri

    (a) Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış büyük vakum manifoldları, vakum başları ve 5 m

    /dakika (175 ft3/dakika) veya daha fazla emme kapasitesine sahip Vakum Pompaları.

    (b) UF6 taşıyıcı atmosfer içinde servis için özel olarak tasarımlanmış alüminyum, nikel, veya %60'tan daha fazla nikel içeren alaşımlardan yapılmış veya bunlarla kaplanmış vakum pompaları. Bu pompalar döner ya da pozitif olabilir, deplasman ve fluorokarbon contalar ihtiva edebilir ve işletim için özel akışkanlar gerektirebilir.

    5.4.4. Özel kapama ve kontrol vanaları

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, çapları 40 ile 1500 mm (1.5 ile 59 inç) arasında değişen, gaz difüzyon zenginleştirme tesislerinin ana ve yardımcı sistemlerine yerleştirilmek üzere UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılmış, otomatik veya elle kumanda edilebilen kapama ve kontrol (körüklü) vanaları.

    5.4.5. UF6 kütle spektrometreler/iyon kaynaklar

    UF6 gaz akışından besi, ürün veya artık örneklerini her an alabilme özelliğine ve ayrıca aşağıdaki özelliklere sahip olan özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış manyetik veya dört kutuplu ("quadrupole") Kütle Spektrometreleri.

    1. 320'den büyük atomik kütle birimi için seçicilik ("resolution");

    2. Nichorome veya monelden yapılmış veya bunlarla astarlanmış veya nikel kaplanmış iyon kaynakları;

    3. Elektron bombardıman iyonizasyon kaynakları;

    4. İzotopik analiz için uygun bir toplayıcı sisteme sahip olma.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu bölümde listelenen parçalar ya UF6 proses gazı ile doğrudan temas halindedir ya da direkt olarak kademeler içerisindeki akışı kontrol eder. Proses gazı ile doğrudan temas halinde olan bütün yüzeyler UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılır veya bunlarla kaplanır. Gaz difüzyonu elemanları ile ilişkili olan kısımlar için, UF6 korozyonuna dayanıklı malzemeler arasında paslanmaz çelik, alüminyum, alüminyum alaşımlar, nikel veya %60 veya daha fazla nikel içeren alaşımlar ve UF6'ya dayanıklı tamamen fluorlanmış hidrokarbon polimerler sayılabilir.

    5.5. Aerodinamik zenginleştirme tesislerinde kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler, ekipmanlar ve bileşenler.

    TANITICI NOT

    Aerodinamik zenginleştirme işlemlerinde, gaz UF6 ve hafif gaz (hidrojen veya helyum) karışımı sıkıştırılır ve kavisli duvar geometrisi üzerinde oluşan merkezkaç kuvvetler yoluyla izotopik ayırmanın tamamlandığı ayırma elemanlarından geçirilir. Bu metoda dayalı iki proses başarılı bir şekilde geliştirilmiştir: ayırma memesi prosesi ve vorteks tüp prosesi. Her iki proses için ayırma adımının ana bileşenlerini, ayırma elemanlarını (memeler veya vorteks tüpler) yerleştirmek için kullanılan silindirik bir kap, gaz kompresörler ve sıkışma ısısını almak için kullanılan ısı değiştiricileri oluşturur.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu bölümde listelenen parçalar ya UF6 proses gazı ile temas halindedir ya da direkt olarak kademeler içerisindeki akışı kontrol eder. Proses gazı ile doğrudan temas eden bütün yüzeyler UF6'ya dayanıklı malzemelerden yapılır veya bunlarla kaplanır. Aerodinamik zenginleştirme elemanları ile ilişkili olan kısımlar için, UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelere, bakır, paslanmaz çelik, alüminyum, alüminyum alaşımlar, nikel veya %60 veya daha fazla nikel içeren alaşımlar ve UF6'ya dayanıklı tamamen fluorlanmış hidrokarbon polimerler dahildir.

    5.5.1. Ayırma memeleri

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ayırma memeleri ve ilgili üniteler. Ayırma memeleri, UF6 korozyonuna dayanıklı, 1 mm'den (tipik 0.1-0.05 mm) daha az eğrilik çapı olan ve meme arasından geçen gazı iki fraksiyona ayırmaya yarayan bir bıçak ucu şeklinde kenar taşıyan, yarık biçiminde ve eğimli kanallardan oluşur.

    5.5.2. Vorteks tüpleri

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış vorteks tüpleri ve ilgili üniteler. Vorteks tüpleri, 0.5 - 4 cm çapında, uzunluğun çapa oranı 20:1 veya daha az olan, bir veya daha fazla teğet girişe sahip olan, UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bunlarla korunan silindirik veya sivri uçlu tüplerdir. Tüplerin herhangi bir veya her iki ucunda meme tipi ekler bulunabilir.

    5.5.3. Kompresörler ve gaz körükleri

    2 m

    /dakika veya daha fazla UF6 taşıyıcı gaz (hidrojen veya helyum) karışımı emme kapasitesine sahip ve UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış eksenel, santrifüj veya pozitif deplasmanlı kompresörler veya gaz körükleri

    AÇIKLAYICI NOT

    Kompresör ve gaz körükleri için tipik basınç oranı 1.2:1 ve 6:1 arasındadır.

    5.5.4. Dönen şaft contaları

    Kompresör veya gaz körüğü rotorunu sürücü motoruna bağlayan şaftın sızdırmazlığı için conta beslemesi ve conta egzoz bağlantıları ile beraber, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış dönen şaft contaları.

    Böylece UF6/taşıyıcı gaz karışımı ile dolu kompresör veya gaz üfleyicinin iç odasındaki proses gazının dışarı veya havanın ve sızdırmazlık gazının içeri kaçmasına karşı güvenilir bir sızdırmazlık sağlanır.

    5.5.5. Gaz soğutma için ısı değiştiriciler

    UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ısı değiştiriciler.

    5.5.6. Ayırma elemanı odaları

    UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş, vorteks tüpleri veya ayırma memelerini muhafaza etmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ayırma elemanı odaları.

    5.5.7. Besi sistemleri/ürün ve artık çekme sistemleri

    Zenginleştirme tesisleri için UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış proses sistemleri veya ekipmanları. Bunlar aşağıdakileri içerir:

    (a) UF6'yı zenginleştirme işleminden geçirmek için kullanılan besi otoklavları, fırınlar, veya sistemler;

    (b) Sonraki transfer için zenginleştirme işleminden UF6'yı çıkarmada kullanılan desüblimleştiriciler (veya soğuk tuzaklar)

    (c) UF6'yı sıkıştırıp, daha sonra sıvı veya katı şekle dönüştürerek zenginleştirme işleminden almak için kullanılan katılaştırma veya sıvılaştırma istasyonları;

    (d) UF6'nın kaplara transferi için kullanılan "ürün" veya "artık" istasyonları.

    5.5.8. Ana boru sistemleri

    Aerodinamik kademeler içerisinde UF6'yı işleme tabi tutmak için UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş ve özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış boru sistemleri.

    5.5.9. Vakum sistemleri ve pompalar

    (a) 5 m

    /dakika veya daha fazla emme kapasitesi olan vakum manifoldları, vakum başlıkları ve vakum pompalarından oluşan ve UF6 taşıyan atmosferde hizmet için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış vakum sistemleri.

    (b) UF6 taşıyan atmosferde hizmet görmek üzere ve UF6 korozyonuna karşı dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış vakum pompaları. Bu pompalar fluorokarbon contalar kullanabilir ve işletim için özel akışkanlar gerektirebilir.

    5.5.10. Özel kapama ve kontrol vanaları

    Aerodinamik zenginleştirme tesislerinin ana ve yardımcı sistemlerine yerleştirilmek üzere, 40-1500 mm çapında, UF6 korozyonuna dayanıklı malzemelerden yapılmış veya bu malzemelerle korunmuş, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış otomatik kapama ve kontrol (körüklü) vanaları.

    5.5.11. UF6 kütle spektrometreleri/İyon kaynakları

    UF6 gaz akışından besi, ürün veya artık örneklerini her an alabilme özelliğine ve ayrıca aşağıdaki özelliklere sahip olan, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış manyetik veya dört kutuplu ("quadrupole") kütle spektrometreleri.

    1. 320'den büyük atomik kütle birimi için seçicilik ("resolution");

    2. Nichorome veya monelden yapılmış veya bunlarla astarlanmış veya nikel kaplanmış iyon kaynakları;

    3. Elektron bombardıman iyonizasyon kaynakları;

    4. İzotopik analiz için uygun bir toplayıcı sisteme sahip olma.

    5.5.12. UF6/taşıyıcı gaz ayırma sistemleri

    Taşıyıcı gazdan (hidrojen veya helyum) UF6'yı ayırmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış proses sistemleri.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu sistemler UF6'nın taşıyıcı gaz içerisindeki miktarını 1 ppm veya daha aza indirmek için tasarımlanır ve aşağıdaki ekipmanlardan oluşur.

    (a) -120

    C veya daha düşük sıcaklıklara kadar soğutabilen cryogenic ısı değiştiricileri ve soğuk ayırıcılar, veya

    (b) -120

    C veya daha düşük sıcaklıklara soğutabilen çalışabilen cryogenic soğutma birimleri,

    (c) UF6'yı taşıyıcı gazdan ayırmak için kullanılan ayırma memeleri veya vorteks tüpleri, veya

    (d) -20

    C veya daha düşük sıcaklıklara soğutabilen UF6 soğuk tuzakları.

    5.6. Kimyasal değişim veya iyon değiştirme yolu ile zenginleştirme tesislerinde kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler, ekipmanlar ve bileşenler.

    TANITICI NOT

    Uranyum izotopları arasındaki ufak kütle farklılıkları bu izotopları birbirinden ayırmaya temel teşkil eden kimyasal reaksiyon dengesinde küçük değişikliklere sebep olur. Sıvı-sıvı kimyasal değişim ve katı-sıvı iyon değiştirme işlemleri başarıyla geliştirilmektedir.

    Sıvı-sıvı kimyasal değişim işleminde, karışmayan sıvı fazlar (sulu ve organik), binlerce ayırma kademesinin zincirleme etkisini vermek üzere birbirleriyle ters yönde akarak etkileşirler. Sulu faz hidroklorik asit çözeltisi içindeki uranyum klorür'den oluşur; organik faz ise organik bir çözücü içinde uranyum klorür içeren ekstrakte edici kısımdan oluşur. Ayırma kademesinde kontaktör olarak sıvı-sıvı değişim kolonları veya sıvı santrifüj kontaktörleri kullanılabilir. Ayırma kademesinin her iki ucunda, geri akış gereksinimlerini karşılamak üzere kimyasal dönüşüm (oksidasyon ve indirgeme) işlemleri gerekmektedir.

    5.6.1. Sıvı-sıvı değişim kolonları (Kimyasal değişim)

    Kimyasal değişim işlemi kullanarak uranyum zenginleştirmesi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, mekanik güç girişine sahip, ters akımlı sıvı-sıvı değişim kolonları. Konsantre hidroklorik asit çözeltilerinin korozyonuna karşı koruma için bu kolonlar ve içerleri uygun plastik maddelerle ya da camla kaplanır. Her bir aşama için kolonda kalma zamanı kısa (30 saniye ya da daha az) olacak şekilde tasarım yapılır.

    5.6.2. Sıvı-sıvı santrifüj kontaktörleri (Kimyasal değişim)

    Kimyasal değişim işlemi kullanarak uranyum zenginleştirmesi için özel olarak tasarımlanmış ya da hazırlanmış sıvı-sıvı santrifüj kontaktörleri. Bu kontaktörler organik ve sulu fazların karışmasını dönme hareketi ile ve sonra fazların ayrılmasını santrifüj kuvveti ile sağlar. Konsantre hidroklorik asit çözeltilerinin korozyonuna karşı, kontaktörler uygun plastik malzemelerden yapılır veya camla kaplanır. Santrifüj kontaktörlerin herhangi bir aşamada kalma zamanı kısa (30 saniye veya daha az) olacak şekilde tasarım yapılır.

    5.6.3. Uranyum indirgeme sistemleri ve ekipmanı (Kimyasal değişim)

    (a) Kimyasal değişim işlemi kullanarak uranyum zenginleştirmede uranyumu bir değerlik durumundan diğerine indirgemek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış elektrokimyasal indirgeme hücreleri. Proses çözeltileriyle temas halinde olan hücre malzemeleri konsantre hidroklorik asit çözeltilerine karşı korozyona dayanıklı olmalıdır.

    AÇIKLAYICI NOT

    Katodik hücre bölmesi uranyumun daha üst değerliklere yükseltgenmesini önlemek için tasarımlanmalıdır. Uranyumu katodik bölmede tutmak için, hücre, özel katyon değişim maddesinden yapılan su geçirmez diyafram bir zara sahip olabilir. Katot grafit gibi uygun bir katı iletkenden oluşur.

    (b) Asit konsantrasyonunu ayarlayarak ve elektrokimyasal indirgeme hücrelerini besleyerek ürün alma kademesinde organik akımdan U+4'ü almak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu sistemler, elektrokimyasal indirgeme hücrelerini beslemek amacıyla çözelti pH ayarı ve kontrolü ve pompaların ve transfer cihazlarının kontrolünü başarıyla sağlamak için diğer ekipman ve/veya buharlaşma ile U+4'ü organik sıvıdan sulu çözeltiye sıyırmak için çözücü sıyırma ekipmanından oluşur. Sulu akımın belli metal iyonlarla kirlenmesinin önlenmesi ana tasarım konularından biridir. Sonuç olarak, proses akımıyla temas halindeki parçalar için sistem, uygun maddelerle (cam, fluorokarbon polimerleri, polipenil sülfat, polyeter sülfon ve reçine-emdirilmiş grafit gibi) korunmuş ya da bunlardan yapılmış ekipmanlardan tesis edilir.

    5.6.4. Besi hazırlama sistemleri (Kimyasal değişim)

    Kimyasal değişim yolu ile uranyum izotop ayırma tesislerinde yüksek saflıkta uranyum klorür besi çözeltisi elde etmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu sistemler, saflaştırma için kullanılan çözme, solvent ekstraksiyonu ve/veya iyon değiştirme teçhizatından ve U+6 veya U+4'ü U+3'e indirgemek için kullanılan elektrolitik hücrelerden oluşur. Bu sistemler, krom, demir, vanadyum, molibden ve diğer iki veya daha yüksek değerlikli katyonlar gibi metalik gayrisafiyetleri yalnızca milyonda birkaç oranında içeren U klorür çözeltileri üretir. Sistemin yüksek saflıktaki U+3 ile işlem gören kısımları cam, fluorokarbon polimerleri, polifenil sülfat veya plastikle astarlanmış polieter sülfon ve reçine-emdirilmiş grafit gibi maddelerden yapılır.

    5.6.5. Uranyum oksidasyon sistemleri (Kimyasal değişim)

    Kimyasal değişim yolu ile zenginleştirme işleminde, izotop ayırma kademesine dönecek U'un +3'ten +4'e yükseltgenmesini sağlamak üzere özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu sistemler aşağıdakileri içerir:

    (a) İzotop ayırma teçhizatından gelen sulu akım ile klor ve oksijeni temasa getirmek ve sonuçta oluşan U+4'ü ürün alma kademesinden gelen sıyrılmış organik akıma ekstrakte etmek için gereken ekipman.

    (b) Su ve konsantre hidroklorik asitin uygun yerlerde sisteme yeniden verilebilmesi için suyu hidroklorik asitten ayıran ekipman.

    5.6.6 Hızlı-reaksiyon veren iyon değiştirici reçineler/soğurucular (İyon değişimi) İyon değiştirme yolu ile U'u zenginleştirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış hızlı reaksiyon veren iyon değiştirici reçineler veya soğurucular. Gözenekli kılcal reçineler ve/veya aktif kimyasal değişim gruplarının aktif olmayan gözenekli bir destek yapının yüzeyine kaplı olduğu çok ince zar gibi tabakalardan oluşan yapılar ve parçacıkları ve fiberleri de kapsayan uygun şekilli kompozit yapılar bu gruba dahildir.

    Bu iyon değiştirici reçineler/soğurucular, 0.2 mm veya daha küçük çapta olup, konsantre hidroklorik asit çözeltilerine karşı kimyasal açıdan dayanıklı ve aynı zamanda değişim kolonlarında bütünlük ve kalitelerini muhafaza etmeye yetecek fiziksel sağlamlığa sahip olmalıdırlar.

    Reçineler/soğurucular çok hızlı (yarı ömrü 10 saniyeden az) izotop değiştirme reaksiyonları vermek üzere özel olarak tasarımlanırlar ve 100-200

    C sıcaklık aralığında çalışma yeteneğine sahiptirler.

    5.6.7 İyon değiştirici kolonlar (İyon değiştirme)

    İyon değiştirme işlemi kullanarak uranyum zenginleştirmesi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış iyon değiştirici reçine/soğurucunun bulunduğu dolgulu yatakları barındıran ve destekleyen, çapı 1000 mm'den daha büyük silindirik kolonlar. Bu kolonlar konsantre hidroklorik asit çözeltilerinin korozyonuna karşı koruyucu malzemelerden (titanyum veya fluorokarbon gibi) yapılmalı ve 100

    C-200

    C sıcaklık aralığı ile 0.7 MPa (102 psi) basıncın üstünde çalıştırılabilmelidir.

    5.6.8 İyon değiştirme tekrar kullanım ("reflux") sistemleri (İyon değişimi)

    (a) İyon değiştirme yolu ile zenginleştirme kademelerinde kullanılan kimyasal indirgeme ajanlarını tekrar elde etmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış kimyasal veya elektrokimyasal indirgeme sistemleri.

    (b) İyon değiştirme yolu ile U zenginleştirme kademelerinde kullanılan kimyasal yükseltgeme ajanlarını tekrar elde etmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış kimyasal veya elektrokimyasal yükseltgeme sistemleri.

    AÇIKLAYICI NOT

    İyon değiştirme yolu ile zenginleştirme işlemi mesela Tiüssü+3'ü indirgeyici katyon olarak kullanabilir; bu durumda indirgeme sistemi Tiüssü+4'ü indirgeyerek Tiüssü+3'ü tekrar elde eder.

    Mesela Feüssü+3 yükseltgeyici olarak kullanılırsa, yükseltgeme sistemi Feüssü+2'yi yükseltgeyerek Feüssü+3'ü tekrar elde eder.

    5.7 Lazer ile zenginleştirme tesisleri için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler, ekipmanlar ve bileşenler.

    TANITICI NOT

    Halihazırda lazer kullanarak zenginleştirme yapan sistemler iki kategoriye ayrılır: İşlem ortamı atomik uranyum buharı olanlar ve işlem ortamı uranyum bileşik buharı olanlar. Bu işlemler yaygın olarak şu şekilde isimlendirilir: birinci kategori - atomik buhar lazer izotop ayrımı (AVLIS veya SILVA); ikinci kategori - moleküler lazer izotop ayırımı (MLIS veya MOLIS) ve izotop seçici lazer aktivasyonu ile kimyasal reaksiyon (CRISLA). Lazer ile zenginleştirme tesisleri için sistemler, ekipman ve bileşenler şunlardır: (a) uranyum-metal buharını besleyen cihazlar (seçici foto-iyonizasyon için) veya uranyum bileşimi buharını besleyen cihazlar (fotod-ayırımı veya kimyasal aktivasyon için); (b) birinci kategori için, zenginleştirilmiş ve tüketilmiş uranyum metalini "ürün" ve "artık" olarak toplayan cihazlar ve ikinci kategori için, ayrılmış veya reaksiyona girmiş bileşikleri "ürün" olarak, etkilenmemiş malzemeyi de "artık" olarak toplayan cihazlar; (c) Uranyum-235'i seçici olarak uyaran lazer işlem sistemleri; ve (d) besi hazırlama ve ürün dönüşüm sistemi.

    Uranyum atomlarının ve bileşiklerinin spektroskopisinin karmaşıklığı mevcut lazer teknolojilerinden herhangi birinin kullanımını gerektirebilir.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu bölümdeki elemanların bir çoğu, uranyum metal buharı veya UF6 veya UF6 gaz karışımı ve diğer gazlardan oluşan işlem gazı ya da sıvıyla direkt temas eder. Uranyum ile ya da UF6 ile temas eden bütün yüzeyler tamamiyle korozyona dayanıklı maddelerden yapılır ya da bunlarla korunur. Lazer esasına dayalı zenginleştirme ile ilgili olan kısımlar için korozyona dayanıklı uranyum bileşikleri, uranyum metal ve sıvısına yttria kaplı grafit ve tantalum dahildir ve UF6 korozyonuna dayanıklı maddelere bakır, paslanmaz çelik, aluminyum alüminyum bileşikleri, nikel veya 60% ya da daha fazla nikel içeren nikel alaşımları ve UF6'ya dayanıklı tam fluorlanmış hidrokarbonlar da dahildir.

    5.7.1 Uranyum buharlaştırma sistemleri (AVLIS)

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, hedef üzerine 2.5 kW/cm'den daha fazla güç veren, yüksek güç şeridi veya tarayıcı elektron demeti silahları içeren uranyum buharlaştırma sistemleri.

    5.7.2 Sıvı uranyum metali işleme sistemleri (AVLIS)

    Metalik bileşiklerin ısıtıldığı potalardan ve bu potaları soğutan ekipmandan oluşan, eriyik uranyum ve uranyum alaşımları için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sıvı metal işleme sistemleridir.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu potalar ve bu sistemin diğer parçaları, uranyum eriyiği ve uranyum alaşımları ile temas edebileceğinden korozyon ve ısıya karşı dayanıklı maddelerle korunurlar. Bu maddelere tantalum, yttria kaplı grafit, grafit kaplı diğer nadir toprak oksitleri veya bunların bileşikleri dahil edilebilir.

    5.7.3 Uranyum metal "ürün" ve "artık" toplama üniteleri (AVLIS)

    Katı veya sıvı haldeki uranyum metali için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış "ürün" ve "artık" toplama birimleri.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu üniteler için bileşenler, uranyum metal buharı veya sıvısı (yttria kaplı grafit veya tantalum) gibi ısıya ve korozyona dayanıklı maddelerden yapılır ya da bunlarla korunur. Bu bileşenlere borular, vanalar, tertibatlar, oluklar, besi yolları, ısı değiştiricileri ve toplayıcı plakalar (manyetik, elektrostatik veya diğer ayırma metodları için) dahil edilebilir.

    5.7.4 Ayırıcı modül odası (AVLIS)

    Uranyum metal buhar kaynağını, elektron demeti silahını ve "ürün" ve "artık" toplayıcısını içeren özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış silindirik veya dikdörtgen kazanlar.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu odalar, lazer pencereleri, vakum pompa bağlantıları, tanı ve görüntüleme enstrümantasyonu ve elektrik ve su besleme yolları için çok sayıda istasyon ihtiva eder. İç bileşenlerin bakımına ve yenilenmesine izin vermek için gerekli açma ve kapama sistemleri mevcuttur.

    5.7.5 Sesten hızlı genişleme memeleri (MLIS)

    UF6 karışımlarını ve taşıyıcı gazı 150 K veya daha düşük sıcaklıklara kadar soğutan ve UF6 korozyonuna karşı dayanıklı, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sesten hızlı genişleme memeleri.

    5.7.6 Uranyum pentafluorür ürün toplayıcılar (MLIS)

    Filtre, darbe veya siklon tipi toplayıcılardan veya bunların kombinasyonlarından oluşan ve UF5/UF6 ortamında korozyona dayanıklı olan, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış uranyum pentafluorür (UF5) katı üretim toplayıcıları.

    5.7.7 UF6/taşıyıcı gaz kompresörü (MLIS)

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, UF6 ortamında uzun süre çalışabilecek UF6/taşıyıcı gaz karışımları kompresörleri. Bu kompresörlerin proses gazı ile temasta bulunan bileşenleri UF6 korozyonuna dayanıklı maddelerden yapılmalı veya bu maddelerle korunmalıdır.

    5.7.8 Dönen şaft contaları (MLIS)

    Kompresör rotorunu sürücü motoruna bağlayan şaftın sızdırmazlığı için conta beslemesi ve conta egzoz bağlantıları ile beraber, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış dönen şaft contaları. Böylece UF6/taşıyıcı gaz karışımı ile dolu kompresörün iç odasındaki proses gazının dışarı veya havanın ve sızdırmazlık gazının içeri kaçmasına karşı güvenilir bir sızdırmazlık sağlanır.

    5.7.9 Fluorlama sistemleri (MLIS)

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış UF5'i (katı) UF6'ya (gaz) fluorlamak için gerekli sistemler.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu sistemler, toplanan UF5 tozunu UF6'ya flourlamak daha sonra ürün kaplarında toplamak veya ilave zenginleştirme için MLIS ünitesine besi olarak transfer etmek üzere tasarımlanır. Bir yaklaşıma göre ürünü direkt olarak toplayıcılardan elde etmek üzere, flourlama reaksiyonu izotop ayırma sistemi içinde gerçekleştirilebilir. Bir diğer yaklaşıma göre ise, UF5 tozu, fluorlama işlemi için "ürün" toplayıcılarından kolektörlerinden uygun reaksiyon kazanına (sıvı yataklı reaktör, pervaneli reaktör ya da alev kulesi) transfer edilir. Her iki yaklaşımda da fluorün (veya diğer uygun fluorlama ajanlarının) transferi ve depolanması için ve UF6'nın transferi ve toplanması için gerekli ekipman kullanılır.

    5.7.10 UF6 kütle spektrometreleri/iyon kaynakları (MLIS) UF6 gaz akımlarından kesintisiz olarak "besi", "ürün" ve "artık" numunelerini çekebilen, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ve aşağıdaki karakteristiklere sahip manyetik veya dört kutuplu ("quadrupole") kütle spektrometreleri:

    1. 320'den büyük atomik kütle birimi için seçicilik ("resolution");

    2. Nichrome veya monelden yapılmış veya bunlarla astarlanmış veya nikel kaplanmış iyon kaynakları;

    3. Elektron bombardıman iyonizasyon kaynakları;

    4. İzotopik analiz için uygun bir toplayıcı sisteme sahip olma.

    5.7.11 Besi sistemleri/ürün ve artık çekme sistemleri (MLIS)

    UF6 korozyonuna karşı dayanıklı malzemelerle korunmuş ya da bunlardan yapılmış, zenginleştirme tesisleri için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış proses sistemleri ve ekipmanlarıdır. Bunlar aşağıdakileri içerir:

    (a) UF6'yı zenginleştirme işlemine geçirmek için kullanılan besi otoklavları, tanklar, fırınlar veya sistemler,

    (b) Sonraki transfer için zenginleştirme işleminden UF6'yı çıkarmada kullanılan desüblimleştiriciler (veya soğuk tuzaklar),

    (c) UF6'yı sıkıştırıp, daha sonra sıvı veya katı şekle dönüştürerek zenginleştirme işleminden almak için kullanılan katılaştırma veya sıvılaştırma istasyonları

    (d) UF6'nın kaplara transferi için kullanılan "ürün" veya "artık" istasyonları.

    5.7.12 UF6/taşıyıcı gaz ayırma sistemleri (MLIS)

    UF6'yı taşıyıcı gazdan ayırmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış işlem sistemleridir. Taşıyıcı gaz nitrojen, argon ya da diğer bir gaz olabilir.

    AÇIKLAYICI NOT

    Ekipmana müdahale eden bu sistemler;

    (a) -120

    C ya da daha düşük sıcaklıklara kadar soğutabilen cyrogenic ısı değiştiricileri ya da cyrojeneratör ayıraçlar

    (b) -120

    C veya daha düşük sıcaklıklara kadar soğutabilen cyrogenic soğutma birimleri

    (c) -20

    C veya daha düşük sıcaklıklara kadar soğutabilen UF6 soğuk tuzaklarıdır.

    5.7.13 Lazer sistemleri (AVLIS, MLIS ve CRISLA)

    Uranyum izotoplarını ayırmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış lazerler veya lazer sistemleri.

    AÇIKLAYICI NOT

    AVLIS işlemi için lazer sistemi iki lazerden oluşur: bakır buhar lazeri ve boya lazeri. MLIS, için lazer sistemi genellikle bir CO2 veya "excimer" lazerden ve her iki ucunda da döner ayna bulunan çok geçirgenli bir optik hücreden oluşur. Her iki işlemde de lazerler veya lazer sistemleri uzun süreli işletim için bir spektrum frekans sabitleştiricisine gereksinim duyarlar.

    5.8 Plazma ayırma ile zenginleştirme tesislerinde kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış ve hazırlanmış sistemler, ekipman ve bileşenler

    TANITICI NOT

    Plazma ayırma işleminde, uranyum iyon plazması U235 iyon rezonans frekansına ayarlı bir elektriksel alandan geçirilerek, tercihen U235 iyonlarının enerji absorplaması ve helezona benzer yörüngelerinin çapının artırılması sağlanır. Büyük çaplı yolları izleyen iyonlar yakalanıp toplanarak U235'ce zenginleştirilmiş ürün elde edilir. U buharının iyonlaştırılması ile oluşturulan plazma süperiletken bir magnet tarafından üretilen yüksek manyetik alanlı bir vakum odasında muhafaza edilir. Bu işlemdeki ana teknolojik sistemler şunlardır: U plasma üretim sistemi, süperiletken magnet ile ayırıcı modülü ve "ürün" ve "artık"ları toplamak için gereken sistemler.

    5.8.1 Mikrodalga güç kaynakları ve antenler

    50 kW'dan büyük ortalama güç çıkışına ve 30 GHz'den büyük frekansa sahip olan ve iyonları üretmek veya hızlandırmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış mikrodalga güç kaynakları ve antenler.

    5.8.2 İyon uyarma bobinleri

    40 kW'dan yüksek ortalama güç ve 100 kHz'den yüksek frekanslar için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış radyo frekans iyon uyarma bobinleri.

    5.8.3 Uranyum plazma üretim sistemleri

    Özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, hedef üzerine 2.5 kW/cm'den daha fazla güç veren, yüksek güç şeridi veya tarayıcı elektron demeti silahlarını içerebilen uranyum plazması üretim sistemleri.

    5.8.4 Sıvı uranyum metali işleme sistemleri

    Metalik bileşiklerin ısıtıldığı potalardan ve bu potaları soğutan ekipmandan oluşan, eriyik uranyum veya uranyum alaşımları için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sıvı metal elde etme sistemleri.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu potalar ve bu sistemin diğer parçaları, uranyum eriyiği ve uranyum alaşımları ile temas edebileceğinden korozyon ve ısıya karşı dayanıklı maddelerle korunurlar. Bu maddelere tantalum, yttria kaplı grafit, grafit kaplı diğer nadir toprak oksitleri veya bunların karışımları dahil edilebilir.

    5.8.5 Uranyum metali "ürün" ve "artık" toplama üniteleri

    Katı haldeki uranyum metali için özel olarak tasarımlanmış ve hazırlanmış "ürün" ve "artık" toplama üniteleri. Bu toplama üniteleri yttria kaplı grafit veya tantalum gibi uranyum metal buharı korozyonuna ve ısıya dayanıklı malzemelerden yapılır veya bunlarla korunur.

    5.8.6 Ayırıcı modül odası

    Uranyum plazma kaynağını, radyo frekans sürücü bobinini ve "ürün" ve "artık" toplayıcısını içeren plazma ayırma ile zenginleştirme tesislerinde kullanılmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış silindirik kazanlar.

    AÇIKLAYICI NOT

    Bu odalar, difüzyon pompa bağlantıları, tanı ve görüntüleme enstrümantasyonu ve elektrik ve su besleme yolları için çok sayıda istasyon ihtiva eder. İç bileşenlerin bakımına ve yenilenmesine izin vermek için gerekli açma ve kapama sistemleri mevcuttur ve paslanmaz çelik gibi manyetik olmayan uygun bir malzemeden yapılırlar.

    5.9 Elektromanyetik zenginleştirme tesislerinde kullanım için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler, ekipmanlar ve bileşenler

    TANITICI NOT

    Elektromanyetik işlemde, tuz besi maddesinin (tipik olarak UCI4) iyonizasyonu sonucu oluşan uranyum metal iyonları manyetik alandan geçirilir ve böylece farklı izotop iyonlarının farklı yollar izlemesi sağlanır.

    Elektromanyetik izotop ayırıcısının belli başlı bileşenleri: iyon demeti saptırma/ayırma için bir manyetik alan, hızlandırıcı sistemiyle birlikte bir iyon kaynağı ve ayrılmış iyonlar için toplama sistemidir. Bu işlemdeki yardımcı sistemler şunlardır: magnet güç sağlama sistemi, iyon kaynağı yüksek voltaj güç sağlama sistemi, vakum sistemi ve kapsamlı kimyasal muamele sistemleri (ürün eldesi ve bileşenlerin temizlenmesi ve geri beslenmesi için gerekli).

    5.9.1 Elektromanyetik izotop ayırıcıları

    Uranyum izotoplarını ayırmak için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış elektromanyetik izotop ayırıcılar, ekipman ve bileşenler. Bunlar aşağıdakileri içerir:

    (a) İyon kaynakları

    50 mA'lik veya daha büyük iyon demet akımı sağlayabilen, grafit, paslanmaz çelik veya bakır gibi uygun malzemelerden imal edilen ışın hızlandırıcısından, iyonlaştırıcıdan ve bir buhar kaynağından oluşan, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış tekli veya çoklu uranyum iyon kaynakları,

    (b) İyon toplayıcıları

    Grafit ve paslanmaz çelik gibi uygun malzemelerden imal edilen, zenginleştirilmiş ve tüketilmiş uranyum iyon demetlerinin toplanması için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, iki veya daha fazla yarıktan ve ceplerden oluşan toplama plakaları,

    (c) Vakum odaları

    0.1 Pa veya daha düşük basınçlarda çalışacak şekilde tasarımlanan ve paslanmaz çelik gibi manyetik olmayan uygun malzemelerden imal edilen, uranyum elektromanyetik ayırıcıları için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış vakum odaları,

    AÇIKLAYICI NOT

    Odalar, iyon kaynaklarını, toplama plakaları ve su soğutmalı astarları içermek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ve bu elemanların odadan çıkarılması ve yeniden yerleştirilmesi için gerekli açma ve kapama sistemleri ve difüzyon pompası bağlantıları için gerekli teçhizat ile donatılmıştır.

    (d) Magnet kutup parçaları

    Bir elektromanyetik izotop ayırıcı içinde sabit bir manyetik alan temin etmek ve birbiriyle irtibatlı ayırıcılar arasında manyetik alan transferi sağlamak için kullanılan, çapı 2 m'den daha büyük, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış manyetik kutup parçalarıdır.

    5.9.2 Yüksek voltaj güç kaynakları

    8 saatlik bir süre boyunca 0.01%'den daha iyi voltaj düzenine, 1 A ya da daha fazla çıkış akımına ve 20000 V ya da daha fazla çıkış voltajına sahip olan, sürekli işletim için uygun ve iyon kaynakları için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış yüksek voltaj güç kaynaklarıdır.

    5.9.3 Magnet güç kaynakları

    8 saatlik bir süre boyunca 0.01%'den daha iyi voltaj düzenine sahip olan, sürekli olarak 500 A ya da daha fazla çıkış akımı ve 100 V ya da daha fazla voltaj üretebilen özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış yüksek-güç doğru-akım magnet güç kaynaklarıdır.

    6. Ağır su, döteryum ve döteryum bileşiklerinin konsantrasyonu ve üretimi için tesisler ve özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipmanlar

    TANITICI NOT

    Ağır su çeşitli prosesler kullanılarak üretilebilir. Bu proseslerden ticari olarak vazgeçilmez olan ikisi: suhidrojen sülfür değişim işlemi (GS işlemi) ve amonyak-hidrojen değişim işlemi.

    GS işlemi, üst kısmı soğuk alt kısmı sıcak olan seri olarak bağlantılı kuleler içinde su ve hidrojen sülfür arasında hidrojen ve döteryumun değişimi esasına dayanır. Su, kulenin üst kısmından aşağıya doğru akarken hidrojen gazı aşağıdan yukarıya dolaşır. Su ve gazın iyi karışmasını sağlamak için bir seri delikli tabla kullanılır. Döteryum düşük sıcaklıklarda suya ve yüksek sıcaklıklarda hidrojene geçer. Döteryum yönünden zengin gaz veya su, sıcak ve soğuk kısımların buluştuğu yerdeki birinci aşama kulelerden alınır ve bu işlem sonraki aşamalarda tekrar edilir. Son aşamanın ürünü olan döteryumca %30 zenginleştirilmiş su, reaktörde kullanıma uygun ağır su üretmek üzere (%99.75) damıtma birimine gönderilir.

    Amonyak-hidrojen değişim işlemi döteryumu sentez gazından bir katalizör varlığında sıvı amonyak ile temasa getirerek çeker. Sentez gazı, değişim kulelerine ve amonyak dönüştürücüsüne gönderilir. Kulelerin içinde sıvı amonyak yukarıdan aşağıya doğru akarken gaz aşağıdan yukarıya doğru akar. Sentez gazının içindeki döteryum hidrojenden ayrılır ve amonyak içinde konsantre edilir. Burada, amonyak kulenin alt kısmındaki amonyak parçalayıcıya akarken, gaz üst kısımdaki amonyak dönüştürücüye akar. İlave zenginleştirme sonraki aşamalarda sağlanır ve reaktörde kullanıma uygun ağır su son damıtma ile elde edilir. Besi olarak kullanılacak sentez gazı bir amonyak tesisinden sağlanır. Bu tesis ağır su amonyak hidrojen değişim tesisi ile bağlantılı olarak inşa edilebilir. Amonyak hidrojen değişim işleminde döteryum kaynağı olarak normal su da kullanılabilir.

    GS veya amonyak-hidrojen değişim işlemlerini kullanarak ağır su üreten tesislerdeki bir çok önemli ekipman elemanı ile kimya ve petrol endüstrisindeki muhtelif elemanlar aynıdır. Bu durum GS kullanan küçük basınçlarda yanıcı, korozyona yol açıcı ve toksik akışkanların büyük miktarlarını işleme tabi tutmak gerekir. Bu yüzden, bu işlemleri kullanan tesis ve ekipmanlar için tasarım ve işletme standartlarını belirlerken, yüksek güvenlik ve güvenilirlik faktörleri ile birlikte uzun servis ömrünü temin etmek için malzeme seçimine ve spesifikasyonlara dikkat etmek gerekir.

    Hem GS hem de amonyak-hidrojen değişim işlemlerinde, sadece ağır su üretimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış olmayan ekipman parçaları, ağır su üretimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler içine monte edilebilirler. Amonyak-hidrojen değişim işleminde kullanılan katalizör üretim sistemi ve reaktörde kullanıma uygun konsantrasyonda ağır su üretimi için kullanılan su damıtma sistemleri bunlara örnek olarak gösterilebilir.

    Su-hidrojen sülfür değişim işlemini veya amonyak-hidrojen değişim işlemini kullanarak ağır su üretimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipman kısımları şunlardır:

    6.1 Su-hidrojen sülfür değişim kuleleri

    Su-hidrojen sülfür değişim işlemini kullanarak ağır su üretmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, 2 MPa veya daha fazla basınçta çalıştırılabilen, 6-9 m arasında çapa ve 6 mm veya daha fazla korozyon sınırına sahip olan saf karbon çelikten (ASTM A516 gibi) imal edilmiş değişim kuleleri.

    6.2 Üfleyiciler ve Kompresörler

    Su-hidrojen sülfür değişim işlemini kullanarak ağır su üretimi için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, hidrojen sülfür gaz dolaşımını sağlamak (70% den fazla H2S içeren) için kullanılan tek aşamalı (0.2 MPa

    veya 30 psi) Santrifüj üfleyiciler veya kompresörler. Bu üfleyiciler veya kompresörler, 1.8 MPa (260 psi) veya daha yüksek emme basınçlarında çalıştırılırken, 56 m

    /s veya daha yüksek kapasiteye ve ıslak hidrojen-sülfür (H2S) ortamında sızdırmazlık özelliğine sahiptirler.

    6.3 Amonyak-Hidrojen Değişim Kuleleri

    Amonyak-hidrojen değişim işlemini kullanarak ağır su üretmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, yüksekliği 35 m (114.3 ft) ve daha uzun, 1.5 m (4.9 ft) ile 2.5 m (8.2 ft) arasında çapa sahip ve 15 Mpa'dan daha büyük basınçlarda çalıştırılabilen amonyak-hidrojen değişim kuleleri. Bu kuleler, iç parçaların yerleştirilebilmesi ve dışarı alınabilmesi için en azından bir tane, flanşlı, eksenel ve uygun çapta açıklığa sahiptirler.

    6.4 Kule iç parçaları ve kademe pompaları

    Amonyak-hidrojen değişim işlemi kullanarak ağır su elde etmek amacıyla özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış kuleler için kule iç parçaları ve kademe pompaları. Kule iç parçaları etkin gaz/sıvı temasını sağlamak üzere özel olarak tasarımlanmış kontaktörleri içerir. Kademeli pompaları, bir temas kademesinin iç kısmındaki sıvı amonyağın kademe kulelerine sirkülasyonunu sağlamak için özel olarak tasarımlanmış daldırılabilir pompaları içerir.

    6.5 Amonyak parçalayıcılar

    Amonyak-hidrojen değişim işlemini kullanarak ağır su üretmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, 3 Mpa (450 psi) veya daha yüksek basınçlarda çalıştırılan amonyak parçalayıcılar.

    6.6 Kızılötesi absorbsiyon analizörleri

    Döteryum konsantrasyonunun 90% ya da daha üst değerlerinde hidrojen/döteryum oranı analizini sürekli olarak yapabilme yeteneğine sahip kızılötesi absorbsiyon analizörleri.

    6.7 Katalitik yanıcılar

    Amonyak-hidrojen değişim işlemi kullanarak özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış, ağır su üretmede zenginleştirilmiş döteryum gazını ağır suya dönüştürmek için kullanılan katalitik yanıcılar.

    6.8 Ağır su iyileştirme sistemleri veya kolonları

    Ağır suyun, reaktörde kullanıma uygun döteryum konsantrasyonuna sahip olmak üzere iyileştirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ağır su iyileştirme sistemleri veya kolonları.

    AÇIKLAYICI NOT

    Genellikle hafif suyu ağır sudan ayırmada kullanılan bu sistemler, daha az konsantrasyonlu ağır sudan reaktörde kullanıma uygun ağır su (tipik olarak 99.75% döteryum oksit) üretmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmıştır.

    7. Uranyumu dönüştürmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış ekipman ve tesisler

    TANITICI NOT

    Uranyum dönüşüm tesisleri ve sistemleri, bir uranyum kimyasal formundan diğer bir veya daha fazla kimyasal forma dönüşümü gerçekleştirir. Bunlar; uranyum cevherinin UO3'e, UO3'ün UO2'ye, uranyum oksitin UF4'e veya UF6'ya, UF4'ün, UF6'nın tekrar UF4'e, UF4'ün uranyum metaline ve uranyum fluorürün UO2'ye dönüşümü. Uranyum çevrimindeki bir çok anahtar ekipman kısımları kimyasal işlem endüstrisinin birçok parçalarıyla ortaktır. Örneğin, bu işlemlerde kullanılan ekipmanlar içinde fırınlar, döner fırınlar, alev kule reaktörleri, sıvı santrifüjler, damıtma kolonları, sıvı-sıvı çekme kolonları ve sıvı yataklı reaktörler bulunmaktadır. Bununla birlikte az sayıda ekipman hazır halde temin edilebilir, çoğu müşterinin ihtiyaçlarına ve isteklerine göre hazırlanmaktadır. Bazı durumlarda işleme işinde kullanılacak kimyasal maddelerin (HF, F2, CIF3 ve uranyum fluorür gibi) korozyona yol açan özelliklerini bertaraf etmek için özel tasarım ve inşaat gereksinimleri ortaya çıkar.

    7.1 Uranyum cevher konsantrelerini UO3'e çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    Uranyum cevher konsantrelerinin UO3'e çevrimi önce cevherin nitrik asit içinde çözülmesi ve sonra da tributyl fosfat gibi çözücü kullanarak saflaştırılmış uranyum nitratın çekilmesi ile gerçekleştirilir. Uranyum nitrat, konsantrasyon, denitrasyon veya amonyak gazıyla nötralizasyon işlemi ile UO3'e dönüştürülür ve bundan sonra süzme, kurutma ve ısıtma işlemleriyle amonyum diuranit üretilir.

    7.2 UO3'ü UF6'ya çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UO3'ün UF6'ya dönüşümü direkt olarak fluorlama ile gerçekleşir. İşlem için fluor gazına veya CIF3'a gereksinim vardır.

    7.3 UO3'ü UO2'ye çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UO3'ün UO2'ye çevrimi UO3'ün parçalanmış amonyak gazı veya hidrojen ile indirgenmesi sonucu gerçekleşir.

    7.4 UO2'yi UF4'e çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UO2'nin UF4'e çevrimi 300-500

    C'de UO2'nin hidrojen fluorür gazıyla etkileşmesi sonucu gerçekleşir.

    7.5 UF4'ü UF6'ya çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UF4'ün UF6'ya dönüşümü bir kule-reaktörün içinde fluor ile ekzo-termik reaksiyonu sonucunda gerçekleşir. Atık akışının -10

    C'ye soğutulmuş soğuk tuzaktan geçirilmesi sonucu sıcak atık gazlarındaki UF6 yoğuşur. Bu işlemin fluor gaz kaynağına ihtiyacı vardır.

    7.6 UF4'ü Uranyum metaline çevirmek için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UF4'ün U metaline dönüşümü magnezyum (geniş küme) veya kalsiyum (küçük küme) ile indirgenmesiyle gerçekleştirilir. Reaksiyon uranyumun ergime sıcaklığının (1130

    C) üstündeki sıcaklıklarda gerçekleşir.

    7.7 UF6'nın UO2'ye dönüşümü için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UF6'nın UO2'ye çevrimi aşağıdaki üç işlemden biriyle gerçekleştirilir. Birinci işlemdeki UF6 hidrojen ve buhar kullanarak UO2'ye indirgenir ya da hidrolize edilir. İkinci işlemde, su içinde çözelti ile UF6 hidrolize edilir, amonyum diuraniti çöktürmek için amonyak ilave edilir ve diuranit 820

    C'de hidrojenle UO2'ye indirgenir. Üçüncü işlemde, UF6 gazı, CO2 ve NH3 su içinde birleşir ve amonyum uranyl karbonat çöker. Amonyum uranyl karbonat UO2 ürünü eldesi için 500-600

    C'de buhar ve hidrojen ile birleşir.

    UF6'nın UO2'ye çevrimi yakıt üretim tesislerinin ilk safhası olarak işlem görür.

    7.8 UF6'nın UF4'e dönüşümü için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış sistemler

    AÇIKLAYICI NOT

    UF6'nın UF4'e çevrimi hidrojen ile indirgenmesi sonucu gerçekleşir.

    Yukarıdaki listeye ilave olarak TAEK'nun uygun göreceği özel, zorunlu ve öngörülemeyen nükleer madde ve nükleer alanda kullanılan malzeme ve ekipmanlar.

    EK-2

    ÇİFT-KULLANIMLI NÜKLEER İLE İLGİLİ MALZEME, EKİPMAN VE İLGİLİ TEKNOLOJİNİN LİSTESİ

    1. ENDÜSTRİYEL EKİPMANLAR

    1.1. Akış şekillendirme fonksiyonu olan akış şekillendirme makinaları ve dönme oluşturan makinalar ve miller, ve bu amaçla özel olarak tasarımlanmış yazılımlar:

    (a) (i) Üç ve daha fazla merdanesi olanlar (aktif veya kılavuz olarak);

    (ii) İmalatçının teknik şartnamesine göre "sayısal kontrol" üniteleri veya bilgisayar kontrolü ile donatılanlar;

    (b) İç çapı 75 mm (3 inç) ve 400 mm (16 inç) arasında olan silindirik rotorları oluşturmak için tasarımlanmış rotor şekillendirici miller.

    Not: Bu bölüm, metali deforme etmek için tasarımlanan, sadece tek merdanesi olan ve buna ilaveten mili destekleyen ancak iki yardımcı merdanesi olan, (direkt olarak deforme etme işlemine katılmayan) makinaları içerir.

    1.2. "sayısal kontrol" üniteleri, "sayısal kontrollü" makina akımları ve özel tasarımlanmış "yazılımlar" aşağıdadır:

    Ekipmanın ayrıntılı özellikleri ekte verilmiştir.

    1.3. Boyut kontrol makinaları, takımları veya sistemleri ve bunlarla ilgili özel olarak tasarımlanmış yazılımlar:

    (a) Bilgisayar veya sayısal kontrollü, aşağıda verilen her iki özelliğe de sahip boyut kontrol makinaları:

    (1) İki veya daha fazla eksenli,

    (2) Tek boyutlu uzunluk "ölçme belirsizliği" (1.25+L/1000)um'ye eşit veya daha az (daha iyi) olan ve hassaslığı 0.2 um'den az (daha iyi) olan bir aletle test edilmiş olan kontrol makinaları, (L mm olarak ölçülmüş uzunluktur.)

    (b) Doğrusal ve açısal deplasmanı ölçen aletler;

    (1) Aşağıdaki özelliklerin herhangi birine sahip olan doğrusal ölçme aletleri:

    (i) Hassasiyeti 0.2 um'ye eşit veya daha az (daha iyi) olan ve ölçme aralığı 0.2 mm'ye kadar olan temassız ölçme sistemleri

    (ii) Aşağıdaki özelliklerin her ikisine de sahip, doğrusal değişken diferansiyel dönüştürücü (LVDT) sistemler:

    (A) 5 mm'ye kadar olan ölçme aralığında "doğrusal"lığı %0.1'e eşit veya daha az (daha iyi) olanlar;

    (B) +/- 1K'lık standart test oda sıcaklığında günde %1'e eşit veya daha az değişkenliği olanlar

    (iii) Aşağıdaki özelliklerin her ikisine de sahip ölçme sistemleri:

    (A) "Lazer" içerenler

    (B) Standart sıcaklık ve standart basınçta

    1 K sıcaklık aralığı içinde en az 12 saat çalışanlar

    (1) 0.1 um veya daha iyi tam ölçekli çözünürlüğü olanlar

    (2) "Ölçme belirsizliği" (0.2+L/2000) um'ye eşit veya daha az (daha iyi) olanlar (L mm olarak ölçülmüş uzunluktur.). Makina takımları, boyut kontrol makinaları ve benzer ekipmanlardaki kayma hareketinden doğan hatayı ölçmek amacıyla lazer kullanan geri beslemesiz interferometre ölçüm sistemleri hariçtir.

    (2) "Açısal sapması" 0.00025

    ye eşit veya daha az (daha iyi) olan açısal ölçme aletleri;

    Not: Bu maddenin alt başlık (b)(2)'si optik ölçümleri kontrol etmez, örneğin aynanın açısal yer değiştirmesini saptayan doğrusallaştırılmış ışık kullanan otomatik kolimatörler

    (c) Aşağıdaki özelliklerin her ikisine birden sahip, yarı kabukların doğrusal ve açısal incelemesini birlikte yapan sistemler:

    (1) Doğrusal eksen boyunca "ölçme belirsizliği" her 5 mm için 3.5 um'ye eşit veya daha az (daha iyi) olanlar

    (2) "Açısal sapması" 0.02

    ye eşit veya daha az olanlar.

    Not: Bu maddenin (c) paragrafında tanımlanan sistemler için özel olarak tasarımlanmış et kalınlığı ve kenarlarının ölçümleri için yazılımları içerir.

    "Ölçme Belirsizliği"

    Ölçme duyarlılık seviyesi %95 olan ölçülebilir değişkenin doğru değeri, çıkış değerinin hangi aralık civarında olduğunu tanımlayan karakteristik bir parametredir.

    Bu ölçme belirsizliği düzeltilmemiş sistematik sapmaları, düzeltilmemiş ani geri dönüşü ve rasgele sapmaları içerir.

    "Duyarlılık"

    Ölçme aletindeki en az artış miktarı veya dijital aletlerde en az bit miktarıdır. (Referans: ANSI B-89.1.12)

    "Doğrusallık"

    Doğrusallık gerçek karakteristikten pozitif veya negatif maksimum sapmadır.

    "Açısal sapma"

    Başlangıç konumundan dönmüş tablanın, gerçek konumu ile açısal konum arasındaki maksimum farktır.

    1.4. 850

    C'nin üstünde çalışabilen, 600 mm(24 inç) veya daha küçük çaplı endüksiyon bobinine sahip ve 5kW veya daha fazla güç girişi için tasarımlanmış vakum ve ortam kontrollü (asal gaz) endüksiyon ocakları ve 5kW veya daha fazla güç çıkışı vermesi için özel olarak tasarımlanmış güç kaynakları.

    Teknik not:

    Bu maddeden hareketle yarı iletken plakaları işlemek için tasarımlanmış ocaklar kontrol edilmemelidir.

    1.5. "Eş basınçlı presler" maksimum çalışma basıncı 69 MPa veya daha yüksek basınca ulaşabilen, iç çapı 152 mm'yi geçen boşluğa sahip ve özel olarak tasarımlanmış maçalar, dökme kalıplar, kontroller veya bu amaç için "özel olarak tasarımlanmış yazılımlar".

    Teknik notlar:

    (1) Boşluk boyutu, çalışma sıcaklığı ve çalışma basıncına ulaşıldıktan sonra sabitleştirici (kılavuz) parçaları içermeyen boşluğun boyutudur. Bu boyut, iki boşluktan hangisinin diğerinin içinde olduğuna bağlı olarak, basınç odasının iç çapı veya yalıtılmış fırın odasının iç çapından küçük olandır.

    (2) "Eş basınçlı presler"

    Boşluktaki bir malzeme üzerine bütün yönlerden eşit basıncı çeşitli ortamlar (gaz, sıvı, katı parçacıklar vs.) yardımıyla sağlayabilen ekipmandır.

    1.6. "Özel tasarımlanmış yazılım" veya özel tasarımlanmış kontrol özelliklerinden birine sahip "Robotlar" veya "Son İşlemciler"

    (a) Güçlü patlayıcıları kullanmak için, ulusal güvenlik standartlarına uygun, özel tasarımlanmış olanlar (Örneğin, elektriksel kod sınıflandırmasında güçlü patlayıcı kategorisinde olanlar)

    (b) İşletme şartlarında azalma olmaksızın, 5x10(4) gray'dan daha fazla (silikon) (5x10(6) rad(silikon)) radyasyona dayanabilecek şekilde ışınlama yoluyla sertleştirilmiş, özel olarak tasarımlanmış olanlar

    Teknik Notlar:

    (1) "Robot"

    Bir hat boyunca gidebilen veya noktadan noktaya hareket eden ve "sensör" kullanabilen aşağıdaki özelliklere sahip olan maniplasyon mekanizması:

    (a) Çok fonksiyonlu olanlar

    (b) Malzeme, parça, alet veya özel aygıtları üç boyutta değişken hareketlerle konumlandırabilenler (yer değiştirme, çevirme)

    (c) Üç veya daha fazla açık veya kapalı döngüsü olan, step motorları da içerebilen servo-aygıtları

    (d) Eğit/Uygula metodu veya programlanabilir logic kontrollü olabilen bilgisayar aracılığı ile mekanik müdahale olmaksızın "kullanıcı tarafından programlama" özelliğine sahip olanlar.

    Yukarıdaki tanım aşağıdakileri içermez:

    (a) Sadece elle veya tele operatörle kontrol edilebilen maniplasyon mekanizmaları

    (b) Mekanik olarak belirlenmiş programlı hareketlere göre çalışan aygıtlara kumanda eden sabit serili maniplasyon mekanizmaları. Bu program mekanik olarak pin ve kama gibi sabit durdurucularla sınırlandırılmıştır. Hareketler serisi ve yol veya açıların seçimi değişken ya da mekanik, elektronik veya elektrik ile değiştirilebilme özelliğine sahip değildir.

    (c) Mekanik olarak programlı hareketlere göre çalışan aygıtlara kumanda eden ve mekanik olarak kontrol edilen değişken serili maniplasyon mekanizmalarıdır. Bu program mekanik olarak ayarlanabilir pin ve kama gibi sabit durdurucularla sınırlandırılmıştır. Hareketler serisi ve yol veya açıların seçimi belirli bir program şeması içinde değişkendir. Bir veya daha fazla hareketli eksende program şemasının değiştirilmesi (örneğin pinlerin değişmesi veya kamaların karşılıklı değişimi) sadece mekanik işlemlerle yapılır.

    (d) Mekanik olarak belirlenmiş programlı hareketlere göre çalışan aygıtlara kumanda eden servo-olmayan kontrollü değişken serili maniplasyon mekanizmalarıdır. Bu program değişkendir. Ama, işlem sadece mekanik olarak sabitlenmiş elektrikli ikili (binary) aygıtlardan gelen ikili sinyal veya ayarlanabilir durdurucular ile çalışır.

    (e) Depo kutularının dikey serisinin ana parçası olarak imal edilmiş ve depolama veya geri alma için kutulara ulaşacak şekilde tasarımlanmış kartezyen koordinatlı manipülatör sistemler olarak tanımlanan istifleyici vinçler.

    (2) "Son-işlemciler"

    "Son-işlemciler", tutucuları, "aktif alet ünitelerini" ve "robot"un manipülatör kolunun sonundaki ana tablaya tutturulmuş diğer aletleri kapsar.

    (3) Yukarıda (a)da belirtilen mekanizmalar, nükleer olmayan endüstriyel uygulamalar (örneğin otomobil boyamada kullanılanlar gibi) için özel olarak tasarımlanmış robotları kontrol etmek için tasarımlanmamıştır.

    1.7. Titreşim Test Sistemleri, Ekipman, Bileşen ve bu amaçlı Yazılımlar:

    (a) Geri besleme veya kapalı döngü kontrol teknikleri kullanan ve dijital kontrolörü de içine alan, 20 Hz ve 2000 Hz arasında 10g RMS de veya daha fazla titreşim kabiliyeti olan ve ölçülü "boş tabla"sı 50 kN (11,250 lbs) veya daha büyük kuvvetlere haiz elektrodinamik titreşim test sistemleri.

    (b) Titreşim testi için özel olarak tasarımlanmış yazılım ile birlikte, gerçek-zaman band genişliği 5kHz'den daha büyük olan ve yukarıda (a) da kontrol edilen sistemler ile kullanılmak üzere tasarımlanmış dijital kontrolörler.

    (c) Yükselticili veya yükselticisiz ve ölçülü "boş tabla"sı 50kN veya daha büyük kuvvetlere haiz olan, yukarıda (a) da ki kontrol edilen sistemler ile kullanılabilen titreşim üniteleri

    (d) Çok yönlü titreşim ünitelerini tek bir titreşim sistemine birleştirmek için tasarımlanan ve ölçülü "boş tabla"sı bileşik kuvveti 50 kN (11,250 lbs) veya daha büyük kuvvetlere haiz yukarıda (a) da verilen ve kontrol edilen sistemler ile kullanılabilen elektrik üniteleri ve test parçası destek yapıları.

    (e) yukarıda (a) da tanımlanan sistemler ile veya yukarıda (d) de tanımlanan üniteler ile kullanmak üzere elektronik üniteleri için "özel tasarlamış yazılım",

    1.8. Vakum ve Kontrollü atmosferi olan metalurjik eritme ve döküm fırınları; ve özel olarak kurulmuş bilgisayar kontrol ve görüntüleme sistemleri ve "özel olarak tasarımlanmış yazılım":

    (a) 1700

    C'nin üzerinde erime sıcaklığında çalışabilen ve kullanılabilir elektrot kapasiteleri 1000 cm

    ve 20000 cm

    arasında olan ark yeniden eritme ve döküm fırınları.

    (b) 50 kW veya daha fazla güce sahip 1200

    C'nin üzerinde eritme sıcaklığında çalışabilen eritme fırınları ve elektron demeti ile plazma atomizasyonu

    2. MALZEMELER

    2.1. 75 mm (3 inç)'den daha fazla dış çaplı tüp şeklinde veya silindirik katı şekillerde, en büyük çekme mukavemeti 460 MPa (0.46 x 109 N/m

    ) olan veya 293 K (20

    C)'de daha fazla mukavemete sahip alüminyum alaşımlar.

    2.2. Berilyum Metal, ağırlık olarak %50 den fazla Berilyum İçeren Alaşım, Berilyum bileşikleri ve ürünleri. Aşağıda verilen hariçtir.

    (a) X-ışınlı makinaları veya kuyu log cihazları için Metal Pencereler;

    (b) Özellikle elektronik bileşen parçaları için tasarımlanmış veya elektronik devreler için alt tabakalar (substrates) olarak imal edilmiş veya yarı-imal edilmiş Oksitler;

    (c) Zümrüt veya değerli taşlar (aquamarine) formunda Beril (alüminyum ve berilyum silikatı).

    2.3. Çok düşük gümüş içeriği olan (milyonda 10 dan daha az) yüksek-saflıktaki (%99.99 veya daha fazla) Bizmut

    2.4. Boron ve boron bileşikleri, karışımlar ve toplam boron içeriğinin ağırlığı %20'den fazla olan boron-10 izotopu içeren malzemeler.

    2.5. Magnezyumun dışında metalik katkı ağırlığı milyonda 1000 den daha az ve boron içeriği milyonda 10'dan daha az olan yüksek saflıkta Kalsiyum.

    2.6. Klortriflorid (CIF3)

    2.7. Aşağıda verildiği gibi sıvı aktinit metallerine dayanıklı malzemelerden yapılan maden eritme potaları;

    (a) 150 ml ile 8 litre arasında bir hacime sahip ve 98% veya daha fazla bir saflığa sahip aşağıdaki malzemelerden birisi ile kaplanmış veya yapılmış maden eritme potaları

    (i) Kalsiyum florid (CaF2)

    (ii) Kalsiyum zirkonat (meta zirkonat) (CaZrO3)

    (iii) Seryum sülfat (Ce2S3)

    (iv) Erbiyum oksit (erbia) (Er2O3)

    (v) Hafniyum oksit (hafnia) (HfO2)

    (vi) Magnezyum oksit (MgO)

    (vii) Nitrat niyobyum-titanyum-tungsten alaşım (yaklaşık %50 Nb, %30 Ti, %20 W)

    (viii) Yitriyum oksit (yttria) (Y2O3)

    (ix) Zirkonyum oksit (zirkonyum) (ZrO3)

    (b) 50 ml ile 2 litre arasında bir hacimli ve %99.9 veya daha fazla bir saflığa sahip tantalyum ile sıvanmış veya yapılmış maden eritme potaları

    (c) 50 ml ile 2 litre arasında bir hacime sahip ve tantalyum ile sıvanmış veya yapılmış (98% veya daha fazla bir saflığa sahip), tantalyum karbid, nitrat veya borik ile (veya bunların bileşikleri ile) kaplanmış maden eritme potaları.

    2.8. Fiberli veya Filamentli Malzemeler, Prepregler ve Kompozit Yapılar:

    (a) Fiber yüzey değiştiriciye dayalı esterin ağırlığı %0.25 veya daha fazlasına sahip aramid "fiber veya flamentli malzemeler" hariç, 12.7 x 106 m veya daha fazla bir "özgül modüle" veya 23.5 x 104 veya daha fazla bir "özgül çekme mukavemetine" sahip karbon veya aramidden yapılmış "fiber veya flamentli malzemeler; veya

    (b) 3.18 x 106 m veya daha fazla bir "özgül modüle" ve 7.62 x 104 m veya daha fazla "özgül çekme mukavemetine" sahip camdan yapılmış "fiber veya flamentli malzemeler";

    (c) Sürekli yarnlar, rovingler, towlar veya genişliği 15 mm'den fazla olamayan tapeler (bu terimler aşağıda açıklanmıştır) emdirilmiş, kısım 2.8 (a) veya (b) de tanımlanan karbon veya cam "fiber veya flamentli malzeme"den yapılmış termoset reçine.

    (d) 75 mm (3 inç.) ile 400 mm (16 inç.) arasında iç çapa sahip tüp şeklinde yukarıda (a) şıkkında tanımlandığı gibi "fiber veya flamentli malzeme"den veya yukarıda (c) şıkkında tanımlandığı gibi karbon prepreg malzemelerden yapılmış kompozit yapılar.

    (a) Teknik not: "fiber veya flamentli malzeme" terimi yekpare monofilamentler, yarn'lar, rowing'ler, tow'lar veya tape'ler anlamına gelir.

    Tanımlar

    Filament veya monofilament fiberin en küçük artışıdır, genellikle bir kaç um çapa sahiptir.

    Strand yaklaşık olarak paralel düzenlenmiş filamentler demetidir. (tipik olarak 200'ün üzerinde)

    Roving yaklaşık olarak paralel strandların demetidir. (tipik olarak 12-120)

    Yarn bükülmüş strandlar demetidir.

    Tow birbirlerine paralel filamentler demetidir.

    Tape genellikle reçine ile emdirilerek, ağ gibi tek yönlü filamentler, strandlar, rovingler, towlar veya yarnlar ile yapılan bir malzemedir.

    (b) "Özgül Modulus" 23

    2

    C lik bir sıcaklık ve %50

    5 göreceli bir nemlilikte ölçüldüğünde N/m

    cinsinden Young modülüsün N/m

    cinsinden özgül ağırlığına bölünmesidir.

    (c) "Özgül Çekme Mukavemeti" 23

    2

    C lik bir sıcaklık ve %50

    5 göreceli bir nemlilikte ölçüldüğünde N/m

    cinsinden en büyük çekme mukavemetinin N/m

    cinsinden özgül ağırlığına bölünmesidir.

    2.9. Metal, alaşımlar ve ağırlık olarak %60 veya daha fazla hafniyum içeren Hafniyum Bileşikleri ve Ürünleri.

    2.10. %7.5'den daha fazla (6)Li izotopu içeren Lityum veya (6)Li izotopunca zenginleştirilmiş Lityum içeren alaşımlar, bileşikler veya karışımlar ve bunlardan birini içeren ürünler veya aletler.

    Termoluminesan dozimetreler hariçtir.

    Not: Lityum elementinin (6)Li izotopu doğada atomca %7.5 oranında bulunur.

    2.11. Kalsiyum dışındaki metalik katkı ağırlığı milyonda 200 den daha az ve milyonda 10 dan daha az boron içeren yüksek saflıkta Magnezyum

    2.12. 293 K (20

    C)'de 2050 MPa (2.050 x 10 9 N/m

    ) (300 000 lb/inç2) veya daha fazla yüksek çekme mukavemetine sahip Maraging Çelik.

    2.13. Radyum-226, Radyum-226'lı Bileşikler veya Radyum-226 İçeren Karışımlar ve bunlardan birini içeren Ürünler veya Aletler;

    Aşağıdakiler hariçtir:

    a. Medikal Aplikatörler;

    b. Herhangi bir formda 0.37 GBq (10 miliküri)'den fazla radyum-226 içermeyen ürün veya cihazlar.

    2.14. 75 mm (3 inç)'den daha fazla dış çaplı tüp şeklinde veya silindirik katı şekillerde, 293 K (20

    C)'de en büyük çekme mukavemeti 900 MPa (0.9 x 109 N/m

    ) (130 500 lb/inç2) veya daha fazla mukavemete sahip Titanyum Alaşımlar.

    2.15. Tungsten; tungstenden yapılmış parçalar, tungsten Karbid veya 100 mm (4 inç.) den fazla 300 mm (12 inç.)'den az iç çapı ile bir delikli silindirik simetriye (silindir dilimler içererek) ve 20 kg'dan fazla bir kütleye sahip olan Tungsten Alaşımlar (%90'dan fazla tungsten)

    2.16. 1/500'den daha az hafniyum zirkonyum karışımı olan Zirkonyum, %50'den daha fazla zirkonyum içeren metal formundaki alaşımlar, bileşikler veya ürünler; 0.10 mm'yi geçmeyen (0.004 inç.) kalınlığa sahip metal yaprak formundaki zirkonyum hariçtir.

    2.17. Nikel Toz ve Gözenekli Nikel Metaller:

    (a) %99 veya daha fazla nikel saflığı ve ASTM B 330 standardı ile ölçüldüğünde 10 um den daha az parçacık boyutu olan nikel tozlar.

    Filamentli nikel tozlar hariçtir.

    (b) (a) şıkkında tanımlanan malzemelerden üretilen gözenekli nikel metaller Alanı 1000 cm

    'yi geçmeyen tek gözenekli nikel metal levhalar hariçtir.

    3. URANYUM İZOTOP AYIRMA EKİPMAN VE BİLEŞENLERİ

    (Uyarı Listesindeki elemanlarından ayrı olarak)

    3.1 Saat başına 250 g flordan daha fazla üretim kapasitesi olan flor üretimi için elektrolitik hücreler

    3.2 Rotor Demet Ekipmanı ve Körük Oluşturma Milleri ve Metal Kalıpları:

    a) Gaz santrifüj rotor tüp bölümlerinin karıştırma ve kapak demeti için Rotor Birleştirme Ekipmanı. Bu ekipmanlar hassas miller, mengeneler ve çekme makinalarını içerir.

    b) Gaz santrifüj rotor tüp bölümlerini ortak bir eksene getirmek için Rotor Ayarlama Ekipmanı (Not: Normalde bu tür ekipmanlar, örneğin rotor tüp bölümlerini ayarlamak için kullanılan havalı tokmağın hareketini kontrol eden bir bilgisayara bağlı hassas ölçme numunelerinden ibarettir.)

    c) Tek-katlı körüklerin üretimi için Körük Oluşturma Milleri ve Metal Kalıplar (körükler yüksek mukavemetli alimünyum alaşımlar, maraging çelik veya yüksek mukavemetli filamentli malzemelerden yapılır) Körüklerin boyutları şunlardır:

    1) İç çapı 75 mm 400 mm (3 in-16 in.) arasında olanlar

    2) Uzunluğu 12.7 mm (0.5 in.) veya daha fazla olanlar

    3) Tek kat derinliği 2 mm'den daha fazla (0.08 in.) olanlar

    3.3. Sabit veya hareketli, yatay veya düşey, santrifujlu çok düzlemli dengeleme makinaları:

    a) 600 mm veya daha fazla uzunluğu olan dengeleyici esnek rotorlar için tasarımlanmış santrifujlu dengeleme makinaları. Bu makinalar aşağıdaki özelliklere sahiptir.

    1) Sallanma veya mil ucu çapı 75 mm veya daha fazla olanlar

    2) Kütlesi 0.9'dan 23 kg'a (2-50 lb) kadar olanlar

    3) Devir dönme hızı 5000 rpm'den daha fazla olanlar

    b) İçi boş silindirik rotor bileşenlerini dengelemek için tasarımlanmış Santrifujlu Dengeleme Makinaları. Bu makinalar aşağıdaki özelliklere sahiptir.

    1) Mil ucu çapı 75 mm'den fazla olanlar

    2) Kütlesi 0.9'dan 23 kg'a (2-50 lb) kadar olanlar

    3) Kayış sürücü tipli olanlar ve bunun için "özel tasarımlanmış bilgisayar yazılımı".

    3.4 Fiberli ve filament malzemeden laminatlar ve kompozit yapılar imal etmek için özel olarak tasarımlanmış filament sargı makinaları. Bu makinaların silindirik rotor çapı 75 mm ile 400 mm arasında ve uzunluğu 600 mm'den fazladır.

    3.5 Aşağıdaki özelliklere sahip frekans değiştiriciler veya üreteçler:

    a) 40 W veya daha fazla güç üreten çok faz çıkışlı olanlar

    b) 600 ve 2000 Hz frekans aralığında işletme özelliği olanlar

    c) Toplam harmonik bozunumu %10'dan daha az olanlar

    d) Frekans kontrolü %0.1'den daha iyi olanlar

    Motor statorları (aşağıda tarif edilen) tedarik etmek için özel tasarımlanmış veya hazırlanmış ve üstte b) ve d) deki özelliklere sahip, %2 den daha az toplam harmonik bozunma ve %80 den daha büyük verimliliği olan frekans değiştiriciler hariçtir.

    Tanım:

    "Motor Statorları"

    -- 50-1000 VA güç aralığında ve 600-2000 Hz frekans aralığında bir vakum içinde sekronize çalışması için yüksek-hız çok fazlı alternatif akım (AC) histerisiz motorlar için özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış Halka-Şekilli Statorlar

    3.6 Lazerler, Lazer Yükselticileri ve Osilatörler:

    a) 500nm ile 600nm arasındaki dalga boylarında 40 W veya daha büyük ortalama çıkış gücüyle çalışan Bakır buhar lazerleri

    b) 400nm ile 515nm arasındaki dalga boylarında 40W'dan daha büyük ortalama çıkış gücüyle çalışan Argon iyon lazerleri

    c) Neodmium katkılı (camlardan ayrı) lazerler:

    1) 1000nm ile 1100nm arasında çıkış dalga boyuna sahip, 1ns veya daha büyük puls zamanı ile Q-anahtarlı ve puls tahrikli ve aşağıdaki diğer özelliklere sahip olanlar:

    a) 40W'ı aşan ortalama çıkış gücüne sahip çapraz mod çıkışlı

    b) 50W'ı aşan ortalama çıkış gücüne sahip çok-çapraz mod çıkışlı

    2) 1000nm ile 1100 nm aralıklı dalga boyunda ve 500 nm ile 550 nm arasında çıkış dalga boyu veren, ikiye katlanmış frekansta 40W'dan daha fazla güç ile çalışanlar

    d) 1 kHz'den daha büyük frekanslı, 100ns den daha az bir puls'lu ve 300nm ile 800nm arasında dalga boylu, 1W'dan daha büyük ortalama çıkış güç özellikli ayarlanabilir puls'lu ve tek modlu osilatörler

    e) Frekansı 1 kHz'den daha büyük, 100 ns den daha az pulslu ve 300nm ile 800nm arasında dalga boylu, 30W'dan daha büyük ortalama çıkış güç özellikli ayarlanabilir puls'lu lazer, yükselticiler ve osilatörler (tek mod osilatörleri hariç),

    f) 720 nm-800 nm aralıklı dalga boyunda çalışan 30W dan daha büyük ortalama güç çıkışlı, frekansı 125 Hz'den daha büyük ve 0.005 nm veya daha az band genişlikli alexandrite lazerleri

    g) 9000 nm-11000 nm aralıklı dalga boyunda çalışan 200 ns den daha az puls'lu, frekansı 250 Hz'den daha büyük ve 500W dan daha büyük ortalama çıkış gücü olan puls'lu karbondioksit lazerleri

    h) Frekansı 250 Hz'den daha büyük, 240 nm ve 360 nm dalga boyları arasında çalışan, 500 W'dan daha büyük ortalama çıkış gücü olan puls'lu excimer lazerleri (XeF, XeCl, KrF)

    i) 16 um çıkış dalga boyunda ve 250 Hz'den daha büyük frekansda çalışması için tasarımlanmış para-hidrojen zaman değiştiriciler

    3.7 Atomik kütle birimi 230 veya daha büyük iyonları ölçebilen ve 230'da 2 parçadan daha iyi bir çözünürlüğe sahip kütle spektrometreleri.

    a) İnduktiv olarak birleştirilmiş plazma kütle spektrometreleri (ICP/MS);

    b) Sıcaklık giderici kütle spektrometreleri (GDMS);

    c) Termal iyonizasyon kütle spektrometreleri (TIMS);

    d) UF6'ya dayanaklı plaka ile kaplanmış bir kaynak bölümüne sahip elektron bombardıman kütle spektrometreleri;

    e) Aşağıdaki özelliklere sahip moleküller demet kütle spektrometreleri:

    1) Molibden veya paslanmaz çelikten plakalarla çevrilmiş veya yapılmış bir kaynak bölümü olan ve 193 K (-80 C) veya daha az soğutma özelliği olan bir soğuk kapana sahip olanlar,

    2) UF6 ya dayanıklı malzemeden plaka ile çevrilmiş veya yapılmış bir kaynak bölümüne sahip olanlar,

    f) Aktinitler veya aktinit floridleri ile kullanmak için tasarımlanmış mikroflorlaştırma iyon kaynağı ile donatılmış kütle spektrometreleri

    Aşağıdaki özelliklere sahip bulunan, UF6 gaz akıntılarından besleme, ürün veya artıklardan her zaman numune alma özelliği olan, özel olarak tasarımlanmış veya hazırlanmış manyetik veya dört kutuplu ("quadrupole") kütle spektrometreleri hariçtir.

    1) 320 den daha büyük kütleler için birim çözünürlüğü olanlar,

    2) Nichrome veya monel veya nikel plakayla çevrilmiş veya yapılmış iyon kaynakları

    3) Elektron bombardıman iyonizasyon kaynakları

    4) İzotopik analiz için uygun bir kolektör sistemine sahip olanlar

    3.8 Alimünyum veya alimünyum alaşımlar, nikel ve ağırlıkça %60 daha fazla nikel içeren nikel alaşımlar tarafından korunan veya yapılan basınca duyarlı elementlerle, 0- 13kPa arasında her noktada mutlak basıncı ölçebilen aşağıdaki basınç dönüştürücüleri (transdüsur):

    1) Tam ölçeği 13 kPa'dan daha az ve duyarlılığı tam ölçeğin +/- %1'den daha iyi olan transdüsurlar

    2) Tam ölçeği 13 kPa ve daha büyük olan ve duyarlılığı +/- 130 Pa'dan daha iyi olan transdüsurlar

    Teknik not:

    1. Basınç Dönüştürücüleri basınç ölçümlerini elektrik sinyaline çeviren aletlerdir

    3.9 Elle veya otomatik olarak kullanılan, bütünüyle alimünyum, alimünyum alaşımı, nikel veya %60'dan fazla nikel içeren alaşımdan yapılmış, körük contalı ve 5 mm (0.2 in.) veya daha büyük olan valflar,

    3.10 Aşağıdaki özelliklere sahip süper iletken selonoid elektromıknatıslar:

    a) 2 teslas (20 kilogauss) dan daha fazla manyetik alan oluşturma özelliği olanlar

    b) L/D (uzunluk/iç çap) oranı 2'den büyük olanlar

    c) 300 mm'den daha büyük iç çapa sahip olanlar

    Not: Buna tıbbi nükleer manyetik rezonans (NMR) sanal sisteminin parçaları olarak ihraç edilmiş ve özel olarak tasarımlanmış mıknatıslar dahil değildir.

    3.11 Pompalama hızı 15000 litre/sn veya daha büyük olan, toplam vakum üretme yeteneği 10üssü-4 Torr (1.33x10üssü-4mbar)'dan daha iyi olan, giriş boğaz boyutu 38 cm (15 in.) veya daha büyük olan vakum pompaları.

    3.12 %0.1 den daha iyi akım veya voltaj düzenlemesi ve 500 amp veya daha büyük akım çıkışlı, 8 saatlik bir zaman periyodunda 100 V veya daha fazla sürekli gerilim üretme özelliğine sahip olan doğru akım yüksek-güç kaynakları

    3.13 %0.1 den daha iyi akım veya voltaj düzenlemesi olan ve 1 amp veya daha büyük akım çıkışlı ve 8 saatlik bir zaman periyodunda 20000 V veya daha fazla sürekli gerilim üretme özelliğine sahip yüksek voltajlı doğru akım yüksek-güç kaynakları

    3.14 50 mA veya daha büyük toplam iyon demeti akımı sağlayabilen tek veya çok iyon kaynakları için tasarımlanmış veya donatılmış elektromanyetik izotop ayırıcılar

    Notlar:

    1. Bu kısım uranyumun yanında kararlı izotopları da zenginleştiren ayırıcılar içindir.

    2. Bu kısım iyon kaynaklı ve kolektörlü ayırıcıları kapsar.

    3. Bir 50 mA iyon kaynağı, doğal besleme ile yılda 3g'dan daha az yüksek zenginlikli uranyum (YZU) ayrıştırır.

    4. AĞIR SU ÜRETİM TESİSİ İLE İLGİLİ EKİPMANLAR

    (Uyarı Listesindeki elemanlardan ayrı olarak)

    4.1 Vakum damıtma kulelerinde kullanılmak için tasarımlanmış ve fosfor bronzdan (Islaklığı geliştirmek için kimyasal olarak işlenmiş) yapılmış ve normal sudan ağır suyu ayırmada kullanılan özel ambalajlar

    4.2 Aşağıdaki karakterlere sahip, sıvı amonyakda (KHN2/NH3) potasyum amonyak katalizörü olan seyreltik veya yoğun çözeltileri dolaştıran pompalar;

    a) hava geçirmez (ör. Hava geçirmez olarak yalıtılmış) olacaktır.

    b) yoğun potasyum amonyak çözeltileri (%1 veya daha fazla) için 1.5-60 Mpa (15- 600 atm) işletme basıncı; seyreltik potasyum amonyak çözeltileri (%1 den daha az) için 20-60 Mpa (200-600 atm) işletme basınçlı olacaktır.

    c) 8.5 m

    /s (5 ft3/dk) den daha büyük bir kapasiteli olacaktır.

    4.3 2 Mpa (300 psi) veya daha fazla nominal basınçta işletilebilen, 1.8 m veya daha büyük çaplı saf karbon çelikten yapılmış su-hidrojen sülfat değiştirme tabla kolonları

    Notlar:

    1. Kolonların iç bağlantıları; hidrojen Sülfat/su karışımının korozyonuna karşı dayanıklı malzemelerden yapılmış ve ters akım temasını kolaylaştırmak için tasarımlanmış, 1.8 m veya daha büyük etkin demet çapına sahip dilimlenmiş Tablalardır. Bunlar elek tablalar, valf tablalar, kabarcık kapak tablaları veya turbo ızgara tablaları olabilir.

    2. Bu kısımdaki karbon çelik, tanecik sayısı 5 veya daha büyük östenetik ASTM (veya ona eş standart) çelik olarak anlaşılmalıdır.

    3. Bu kısımdaki hidrojen Sülfat/su karışımlarının korozyonuna dayanıklı malzemeler, 0.03 veya daha az karbon içeren paslanmaz çelik olarak anlaşılmalıdır.

    4.4 Aşağıda uygulamaları verilen hidrojen-soğutuculu damıtma kolonları

    a) -238 C (35 K) veya daha az iç sıcaklıkla çalışacak şekilde tasarımlanmış olanlar

    b) 0.5-5 Mpa (5-50 atm) iç basıncınla çalışacak şekilde tasarımlanmış olanlar

    c) Düşük sülfür içerikli veya eşdeğer soğutuculu ve hidrojen uyumlu 300 serisi ince-taneli paslanmaz çelikten inşa edilmiş malzemeler

    d) İç çapı 1 m veya daha büyük ve etkin uzunluğu 5 m veya daha büyük olanlar Teknik not: Buradaki ince taneli paslanmaz çelik, ASTM (veya eş standart) tanecik sayısı 5 veya daha büyük olan ince-taneli östenetik paslanmaz çelik olarak anlaşılmalıdır.

    4.5 1000 kg/s veya daha büyük bir hidrojen gaz çıkışı ve 35 K altında çalıştırmak için tasarımlanmış turbo genişleticiler veya turbo genişletici-kompresör setleri

    5. İÇ PATLAMA (IMPLOSION) SİSTEMLERİ GELİŞTİRME EKİPMANI

    5.1 500 keV veya daha büyük pik enerjili flash X-ışını jeneratörleri veya pulslu elektron hızlandırıcılar. Tıbbi amaçlar için tasarımlanmış olanlar ve elektron demeti veya x-ışını ışını kullanan cihazlar (ör. elektron mikroskop) dışındaki amaçlar için tasarımlanmış aletlerin parçaları olan hızlandırıcılar hariçtir.

    a) 500 keV veya daha büyük fakat 25 MeV den daha az pik elektron enerjisine sahip hızlandırıcılar:

    b) 25 MeV veya daha büyük pik elektron enerjisi ve 50 MW'dan daha büyük bir pik güce sahip hızlandırıcılar (Pik güç= Pik potansiyel (V)xPik demet akımı (amp))

    5.2 Mermileri saniyede 2 km veya daha fazla hızlandırma özelliği olan çok safhalı hafif gaz silahları veya diğer yüksek-hızlı silah sistemleri (bobin, elektromanyetik, elektrotermal veya diğer gelişmiş sistemler)

    5.3 Aşağıdaki özelliklere sahip mekanik olarak dönen ayna kameraları ve özel olarak tasarımlanmış bileşenler:

    a) Saniyede 225000 kareden daha büyük kayıt etme özelliği çerçeve kameralar b) Mikrosaniyede 0.5 mm'den daha büyük kayıt hızı olan çizgi kameralar

    Teknik not: Yukarıdaki kameraların bileşenleri, türbinler, yansıtıcılar, rulmandan ibaret olan rotor demetleri ve sekronize elektron birimlerini içerir.

    5.4 Elektronik Çizgi ve Çerçeve Kameralar ve Tüpler:

    a) 50 ns veya daha az çözünürlüğü olan elektronik çizgi kameralar ve bunların çizgi tüpleri

    b) 50 ns veya daha az çerçeve alma zamanı olan elektronik (elektronik olarak kapanan) çerçeve kameralar

    c) Üstte (b) de belirtilen kameralarla kullanılan çerçeveleme tüpleri ve katı-hal görüntüleme cihazları:

    1) Fotokatod levha direncini azaltmak için bir saydam iletken kaplama üzerine depolanmış fotokatoda sahip, yaklaşım odaklanmalı görüntü yoğunlaştırıcı tüpler

    2) Vidkan tüpler (SIT)

    3) Kerr veya pockel hücre elektro-optik objektif kapağı

    4) Üstte (b) de verilen kameralar için özel olarak tasarımlanmış 50 ns den daha az hızlı görüntü geçiş zamanına sahip diğer çerçeve tüpleri ve katı-hal görüntüleme cihazları

    5.5 Hidrodinamik Deneyler için Ölçüm Cihazları

    a) 10 us den daha az zaman aralıklarında saniyede 1 km'den fazla hızları ölçen hız interferometreleri (Doppler lazer interferometreleri, VISAR'lar, DLI'lar vb.)

    b) 100 kbar'dan daha büyük basınçlar için kullanılan manganin ölçme cihazları

    c) 100 kbar'dan daha büyük basınçlar için kuvars basınç dönüştürücüleri

    6. PATLAYICILAR VE İLGİLİ EKİPMANLAR

    6.1 Fünyeler ve çok-noktalı başlatma sistemleri (patlayıcı bağlantı teli, tetikleyici, vb.)

    a) Aşağıdaki elektrikli patlayıcı fünyeler:

    (1) Patlama köprüsü;

    (2) Patlama bağlantı teli;

    (3) Tetikleyici;

    (4) Patlama başlatıcısı

    b) Tek veya çoklu fünye kullanan düzenekler

    6.2 Ateşleme setleri için elektronik bileşenler (değiştirme cihazları ve puls boşaltma kapasitörleri)

    6.2.1. Değiştirme Cihazları

    a) Aşağıdaki özelliklere sahip soğuk-katod tüpleri (gaz krytron tüpleri ve vakum spryton tüpleri dahil):

    (1) Anot pik voltaj aralığı 2500 V veya daha fazla olanlar

    (2) Anot pik akım aralığı 100 A veya daha fazla olanlar

    (3) Anot geciktirme süresi 10 us-mikrosaniye- veya daha az olanlar

    b) 500 A veya daha fazla pik akımı için, 15 us veya daha az anot geciktirme zamanına sahip tetiklenmiş kıvılcım boşluğu tertibatı

    c) Aşağıdaki özelliklere sahip hızlı anahtarlama fonksiyonuna sahip modüller veya demetler

    (1) Anot pik voltaj aralığı 2000 V'dan büyük olanlar

    (2) Anot pik akım aralığı 500 A veya daha büyük olanlar

    (3) Açma süresi 1 us-mikrosaniye- veya daha az olanlar

    6.2.2 Aşağıdaki özelliklere sahip kapasitörler

    a) Voltaj değeri 1.4 kV daha fazla, enerji depolaması 10 J daha fazla, sığası 0.5 uF daha fazla ve seri indüktansı 50 nH daha az olanlar

    b) Voltaj aralığı 750 V daha fazla, sığası 0.25 uF'dan daha fazla ve seri indüktansı 10 nH daha az olanlar

    6.3 Ateşleme setleri ve eşdeğer yüksek akımlı puls jeneratörleri (fünyelerin kontrolü için):

    a) 6.1'dekileride kapsayacak şekilde çoklu kontrollü fünyeleri hareket ettirmek için tasarımlanmış patlayıcı fünye ateşleme setleri

    b) Aşağıdaki özelliklere sahip portatif ve mobil kullanımlar için (xenon flash lamba sürücüsünü içerecek şekilde) tasarımlanmış modüler elektrikli puls jeneratörleri:

    (1) Enerjisini 15 us daha kısa sürede iletebilecek yetenekte olanlar

    (2) Çıkışı 100 A daha fazla olanlar

    (3) 40 ohm'dan daha az yüke yükselme zamanı 10 us daha az olanlar

    (4) Toz geçirmez kaplamalı olanlar

    (5) 25.4 cm'den daha büyük boyutu olmayanlar

    (6) Ağırlığı 25 kg daha az olanlar

    (7) Geniş sıcaklık aralığı için (-50

    C'den 100

    C'a kadar) kullanılabilecek olanlar veya havacılıkda kullanmaya uygun olanlar.

    6.4 Aşağıdaki maddelerden herhangi birini %2'den daha fazla içeren Patlayıcılar, maddeler veya karışımlar:

    a) Siklotetrametilentetranitramin (HMX)

    b) Siklotrimetilentrinitramin (RDX)

    c) Triaminotrinitrobenzen (TATB)

    d) Kristal yoğunluğu 1.8 g/cm

    'den daha fazla ve ateşleme hızı 8000 m/s'den daha fazla herhangi bir patlayıcı

    e) Hekzanitrostilben (HNS).

    7. NÜKLEER TEST EKİPMANLARI VE BİLEŞENLERİ

    7.1 Osiloskop, transient Kayıtçıları ve aşağıdaki gibi özel tasarımlanmış bileşenler: takılabilir üniteler, dış yükselticiler, ön-yükselticiler, örnekleme cihazları ve analog osiloskop için katod ışın tüpleri

    a) Band-genişliği 1 GHz veya daha yüksek modüler olmayan analog osiloskoplar

    b) Aşağıdaki özelliklere sahip modüler analog osiloskop sistemleri

    i) Band-genişliği 1 GHz veya daha yüksek merkezi sistemleri

    ii) Band-genişliği 4 GHz veya daha fazla olan takılabilir modüller

    c) Efektif band-genişliği 4 GHz'dan daha fazla olan analog örnekleme osiloskopları

    d) Analog'dan dijitale çevrim tekniğini kullanan dijital osiloskoplar ve transient kayıtcıları

    Teknik not: "band-genişliği" şu şekilde tanımlanır: osiloskop yükselticisine sabit giriş voltajı uygulandığında maksimum ölçmenin %70.7 altına düşmeyecek şekilde katod ışın tüpü üzerinde sapmanın olmadığı frekans bandıdır.

    7.2 Anot puls yükselme zamanı 1 ns'den daha düşük olan ve Fotokatod alanı 20 cm

    'den daha fazla olan fotomultiplier tüpler.

    7.3 55 ohm'dan daha az özdirenç yüke 6 V'dan daha fazla çıkış voltajı olan ve puls geçiş süresi (voltaj yüksekliğinin %10 veya %90 arasındaki zaman aralığı olarak tanımlanır) 500 ps daha düşük yüksek hızlı puls jeneratörleri

    8. DİĞERLERİ

    8.1 Trityum döteryum nükleer reaksiyonunu başlatmaya yarayan elektrostatik ivmelendirme kullanan ve dış vakum sistemsiz çalışacak şekilde tasarımlanmış nötron jeneratör sistemleri (tüpler de dahil).

    8.2 Nükleer reaktörler ve nükleer maddeler ile ilgili aşağıdaki ekipmanlar:

    8.2.1 Sıcak hücre ve radyokimyasal ayırma işlemini gerçekleştirmeye yarayacak şekilde kullanılabilen ve aşağıdaki özelliklere sahip uzaktan kontrollü manipülatörler:

    a) Sıcak hücre duvarı 0.6 m veya daha fazlasına etme kabiliyeti olanlar

    b) 0.6 m veya daha fazla kalınlığı olan sıcak hücre duvarının tepesi üzerinden bağlantı kabiliyeti olanlar

    8.2.2 Soğuk alanda pencere alanı 0.09 m

    'den daha fazla, yoğunluğu 3 g/cm

    'den, kalınlığı 100 mm veya daha fazla olan yüksek-yoğunluklu radyasyon zırhı ve bunun için özellikle tasarımlanmış çerçeveler.

    8.2.3 Dayanıklılığı işletme sırasında azalmayacak şekilde yapılmış, 5x10(4) gray (silikon)(5x10(6) rad(silikon)) ve daha fazla radyasyon dayanıklılığına sahip radyasyona dayanıklı televizyon kamerası veya

    lensleri

    8.3 Trityum, trityum Bileşenleri veya 1000 hidrojen başına 1 trityum daha fazla atom oranına sahip karışımlar ve bu şekilde oluşturulmuş ürün veya cihazlar:

    Herhangi bir formda Trityum aktivitesi 1.48 Gbq'den daha fazla olmayan ürün veya cihazlar hariçtir.

    8.4 Aşağıdaki özelliklere sahip trityum tesisleri, ekipmanlar ve yapılar:

    1. Trityumun üretilmesi, toparlanması, çıkartılması, yoğunlaştırılması veya işlenmesi için tesisler;

    2. Trityum tesisleri için kullanılacak ekipmanlar:

    a) Isı atma kapasitesi 150 watt'dan daha yüksek olan 23 K (-250

    C) veya daha düşük sıcaklıklarda soğutma kapasitesinde olan hidrojen ve helyum soğutma üniteleri

    b) Saklama ve saflaştırma ortamı olarak metal hidritleri kullanan hidrojen izotop saklama ve saflaştırma sistemleri.

    8.5 Ağır sudan trityum üretimi veya ağır su üretimi için, hidrojen ile su reaksiyonunda hidrojen izotopunu çekme için özellikle tasarımlanan veya hazırlanan platinlenmiş katalizörler

    8.6 Helyum-3 veya helyum-3 izotopu zenginleştirilmiş helyum, helyum-3 içeren karışımlar ve bunların herhangi birini içeren ürün veya cihazlar

    1 g'dan daha az Helyum-3 içeren ürün veya cihazlar hariçtir.

    8.7 Yarı ömrü 10 gün veya daha fazla fakat 200 yıldan daha az olan, alfa parçacık salınımı yapan radyonüklidler (kilogram başına 1 curie -37 GBq/kg- veya daha fazla toplam alfa aktivitesine sahip

    radyonüklidlerden herhangi birisini içeren bileşik veya karışımlar, ve bunlardan herhangi birini içeren ürünler veya cihazlar).

    3.7 GBq (100 milicurie)'den daha alfa aktivitesi olan ürün veya cihazlar hariçtir.

    8.8 Lityum izotopu ayrıştırma tesisleri ve ekipmanları:

    1. Lityum izotopu ayırmak için tesisleri

    2. Lityum izotopu ayrıştırma ekipmanları:

    a) Lityum amalgamı için tasarımlanmış sıvı-sıvı değiştirme kolonları

    b) Civa ve/veya Lityum amalgam pompaları

    c) Lityum amalgam elektroliz hücreleri

    d) Yoğunlaştırılmış Lityum Hidroksit çözeltisi için buharlaştırıcılar.

    EK: MAKİNE TAKIMLARININ AYRINTILI ÖZELLİKLERİ

    (Bu dökümanın 1.2 bölümünün ayrıntılı açıklamasıdır)

    1.2 Sayısal Kontrol Üniteleri, Sayısal kontrollü Makina takımları ve bunlar için özel tasarımlanmış yazılımlar:

    (a) Not: Sayısal kontrol üniteleri ve gerekli yazılım için paragraf (c) (2)'ye bakınız.

    (b) İki yada çok eksenli yüzey kontrollü elektronik cihazlarla donatılabilen metal, seramik veya kompozitleri işleme için tasarımlanmış ve aşağıdaki özelliklere sahip Makina Takımları:

    (1) Konumlandırma duyarlılığı, herhangi bir lineer eksende Dönme Makina Takımları

    (2) Aşağıdaki özelliklerden herhangi birine sahip Freze Takımları:

    (a) Konumlandırma duyarlılığı herhangi bir doğrusal eksende 0.006 mm'den daha az olanlar

    (b) İki veya daha fazla çevresel dönme eksenli olanlar.

    Not: Aşağıdaki özelliklere sahip Freze Makinaları kontrole tabi değildir:

    (a) X-ekseni boyunca hareket aralığı 2 m'den daha fazla olanlar

    (b) Konumlandırma duyarlılığı X-ekseni üzerinde 0.030 mm'den daha fazla olanlar

    (3) Aşağıdaki özelliklerden herhangi birine sahip Öğütme Makina takımları:

    (a) Konumlandırma duyarlılığı herhangi bir lineer eksen üzerinde 0.004 mm'den daha az olanlar

    (b) İki veya daha fazla çevresel dönme eksenine sahip olanlar.

    Not: Aşağıdaki özelliklere sahip Öğütme makinalar kontrole tabi değildir:

    (a) Aşağıdaki özelliklere sahip silindirik dış, iç, iç-dış Öğütme Makinası

    (1) Sadece silindirik öğütme yapabilenler

    (2) Uzunluk veya çapı maksimum 150 mm olan parçaları işleyebilenler

    (3) Aynı anda ikiden daha fazla eksende konturlama yapamayanlar

    (4) c ekseninde konturlama yapamayanlar

    (b) x, y, c eksenleri ile sınırlı iki yana salınabilir öğütücüler.

    (c) Yazılımlı kesici öğütme makinaları

    (d) Krankmilli veya Dirsekli Makaramili Öğütme Makinası

    1. Konturlama için aynı zamanda konumlandırılan ve iki veya daha fazla dönme ekseni olan Telsiz tip Elektrikli Boşaltma Makinaları

    (c) Yazılım

    (1) (a) veya (b) kategorilerinde bahsedilen donanımların kullanımı, üretimi veya geliştirilmesi için özel olarak geliştirilen veya tasarımlanan yazılımlar.

    (2) Elektronik cihaz veya sistemin herhangi bir kombinasyonu için yazılımlar

    Not 1: Herhangi bir elektronik cihazın ya da sistemin içinde bulunan veya ayrıca ihraç edilebilen yazılımlar kontrol edilecektir.

    Not 2: Kontrol edilmeyen Makina takımlarını çalıştırmak için kullanılan Makina takımlar veya kontrol ünitesi imalatçıları tarafından özel olarak tasarımlanan veya geliştirilen yazılımlar kontrol edilmeyecektir.

    Teknik not: Terimlerin tanımı:

    "lazer" : Uyarılmış radyasyon emisyonu ile yükseltilen ışık üreten bileşenler demetidir.

    "nümerik kontrol" : Bir cihaz tarafından işletme sırasında oluşan sayısal kullanarak otomatik olarak kontrol edilmesidir.

    "Konumlandırma Duyarlılığı" Nümerik olarak kontrol edilen Makina takımlarının duyarlılığıdır.

    (a) Test koşulları (ISO/DIS 230/2, paragraf 3):

    (1) Duyarlı ölçüm ekipmanları ve Makina takımları, ölçmeden 12 saat önce ve ölçme esnasında aynı oda sıcaklığında tutulacaktır.

    (2) Makina, herhangi bir mekanik, elektronik veya bilgisayar yazılım ile donatılacaktır.

    (3) Ölçüm cihazlarının duyarlılığı ölçülecek makinanın duyarlılığından 4 kez daha iyi olmalıdır.

    (4) Sürgü sürücüleri için güç kaynağı aşağıdaki özelliklere sahip olmalıdır:

    i. Şebeke gerilimindeki değişme istenilen voltaj değerinin

    %10'undan fazla olmamalıdır.

    ii. Frekans değişimi istenilen frekansın

    %2'sinden fazla olmamalıdır.

    iii. Şebekenin devre dışı kalmasına izin verilmemelidir.

    (b) Test programı (paragraf 4)

    (1) Ölçmeler eksen üzerinde bir sınırdan diğerine doğru artırma yöntemiyle yapılmalıdır. Bu yapılırken başlangıç noktasına dönmemesine dikkat edilmelidir.

    (2) Ölçme yapılmayan eksen test sırasında orta noktada durdurulmalıdır.

    (c) Test sonuçlarının sunulması

    Ölçme sonuçları şunları içermelidir:

    (1) "Konumlandırma Duyarlılığı" (A)

    (2) Ortalama hata (B)

    "program" : Herhangi bir işlemi yapmaya yarayan komutlar dizini. Elektronik bilgisayarın işletebileceği forma dönüştürülebilen komutlar dizini.

    "Sensörler" : Kızılötesi görüntüleme, akustik görüntüleme, dokunmayı algılayıcı, Atalet konumlandırma ölçümü, optik veya akustik aralıkları veya kuvveti yada tork'u ölçebilen detektörleri kapsar.

    "kullanıcı erişimli programlama"

    Kullanıcıya programı aşağıdakiler dışında değiştirme; ekleme ve geliştirmeye izin veren tesis:

    (a) Tellerin ve bağlantıların fiziksel olarak değiştirilmesi veya

    (b) Giriş parametrelerini de içeren fonksiyon kontrollerinin düzenlenmesi

    Yukarıdaki listeye ilave olarak TAEK'nun uygun göreceği özel, zorunlu ve öngörülemeyen nükleer ve nükleer olmayan alanda kullanılabilen çift amaçlı malzeme ve ekipmanlar.

    EK-3

    İHRACAT İZİN FORMU

    - İhracat Yapacak Kişi/Kuruluş

    Unvanı      : ..................................................................

    Adresi      : ..................................................................

    Telefon No   : ..................................................................

    Fax No    : ..................................................................

    - İhracat Yapılacak Yer

    Ülke: .............................................. Şehir: ..............................................

    Kişi/Kuruluş Unvan ve Adresi: ..................................................................

    - Çıkış Gümrüğü

    ..........................................................................

    - İhraç Edilecek Kalemin Ait Olduğu Liste

    Nükleer Transfer Uyarı Listesi ............................       +-+..... GTIP:

                         +-+

    Çift-Kullanımlı Ekipman, Malzeme ve Teknoloji Listesi .....   +-+..... GTIP:

                         +-+

    - İhraç Edilecek Kalemler Hakkında Bilgi

    (Malzeme, Ekipman ve Bileşenlerin)

    Cinsi: ...................................................................

    Miktar (Adet/Ağırlık): ...................................................

    Kullanım amacı: ..........................................................

    EK-4

    BAŞVURU İÇİN GEREKLİ BELGELER

    - Ticaret ve Sanayi Odasına Kayıtlı ve Tescilli Üye Belgesi fotokopisi

    - TAEK'nun "Mal ve Hizmet Üretimi ve Yayım Satışlar Genelgesi"nde belirtilen ücretin Kurum hesabına yatırıldığını gösterir banka dekontu

    - Gerekli görüldüğünde TAEK tarafından istenecek diğer belgeler

    EK-5

    TESELLÜM TEYİDİ BELGESİ

    Aşağıda cins; miktar ve değeri bildirilen mallar ..... tarafından ..... ye getirilmiş ve dış ticarete ilişkin mevzuata tabi kılınmıştır.

    - İhracatı yapılan kalemin tanımı      :

    - Miktar               :

    - Değeri               :

    - Giriş beyannamesinin tarih ve no'su   :

    - İhracatçı firmanın isim ve adresi      :

       .......... GÜMRÜK İDARESİ

       Tarih       :

       İmza ve Resmi Mühür   :

    Mevzuat Kanunlar