4389 SAYILI BANKALAR KANUNUNUN GEÇİCİ 4 ÜNCÜ MADDESİ UYARINCA YAPILACAK İKİNCİ BAĞIMSIZ DENETİMİN ESAS VE USULLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK

   

    Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

    Resmi Gazete Tarihi: 27/03/2002

    Resmi Gazete Sayısı: 24708

    Amaç

    Madde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, 1 Şubat 2002 tarih ve 24658 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "4389 Sayılı Bankalar Kanununun Geçici 4 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Özel Bağımsız Denetimin Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik" hükümleri uyarınca düzenlenen bağımsız denetim raporlarının bağımsız denetim ilke ve esaslarına uygunluk bakımından ikinci bir bağımsız denetim kuruluşu tarafından incelenmesi ile ikinci bağımsız denetim kuruluşlarının Kurumca tespitine ilişkin esas ve usullerin belirlenmesidir.

    Kapsam

    Madde 2 - Bu Yönetmelik hükümleri, hisseleri kısmen veya tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna ait olan bankalar, kamu sermayeli bankalar, özel finans kurumları, mevduat kabul etmeyen bankalar ve yurtdışında kurulu bankaların Türkiye'deki şubeleri hariç olmak üzere, Türkiye'de kurulu mevduat kabulüne yetkili özel sermayeli bankalar ile bankalarda denetim yetkisi bulunan bağımsız denetim kuruluşları hakkında uygulanır.

    Hukuki dayanak

    Madde 3 - Bu Yönetmelik, 4389 sayılı Bankalar Kanununun 3 üncü maddesinin (11) numaralı fıkrası ve 13 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrası ile Geçici 4 üncü maddesi uyarınca düzenlenmiştir.

    Tanımlar

    Madde 4 - 1 Şubat 2002 tarih ve 24658 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "4389 Sayılı Bankalar Kanununun Geçici 4 Üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Özel Bağımsız Denetimin Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik" ve "Bağımsız Denetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik" ile 10 Mayıs 1997 tarih ve 22985 sayılı Resmî Gazetede yayımlanmış olan "Bankaların Konsolide Mali Tablolar Düzenlemesine ve Konsolide Mali Tabloların İlanına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" ve Bankalarca Uygulanacak Muhasebe Standartları, Tek Düzen Hesap Planı ve İzahnamesinde yer alan tanımlar bu Yönetmelikte aynı anlamları ile kullanılmıştır.

    İkinci kuruluşun belirlenmesi

    Madde 5 - Bankaların "4389 Sayılı Bankalar Kanununun Geçici 4 Üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Özel Bağımsız Denetimin Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre 31/12/2001 dönemi mali tabloları ile ilgili olarak düzenlenen bağımsız denetim raporları üzerinde ikinci incelemeyi yapacak olan kuruluşların belirlenmesi Kurumca yapılır.

    (Değişik fıkra: 29/03/2002 - 24710 S. R.G. Yön./1. md.) Kurum, bankalarda bağımsız denetim yapma yetkisi almış olan kuruluşlara bir liste göndererek, listede yer alan bankalar için teklif vermelerini talep eder.

    Kurum tarafından, kuruluşların ve kuruluşlara bildirilecek bankaların tespitinde, Kurum nezdinde mevcut bilgilere göre kuruluşun mesleki personel sayısı, nitelikleri, tecrübesi, önceki dönemlerde yapılmış olan denetimlere konu bankaların ölçeği, faaliyetinin türü ve kapsamı ve ayrıca, denetim sonucunda verilen görüşün ilgili bankanın ileriki dönemlerdeki durumu ile tutarlılığı, varsa Kurum tarafından yapılan uyarının kapsamı ve bu uyarının ikinci kuruluşun denetim kalitesine muhtemel etkileri gibi unsurlar dikkate alınır. (Ek cümle: 29/03/2002 - 24710 S. R.G. Yön./1. md.) Gerekli görülen hallerde bu süreyi uzatmaya veya bankalara ek süre vermeye Kurum yetkilidir.

    İkinci kuruluşça verilecek teklifler

    Madde 6 - İkinci kuruluş olarak denetim yapmak üzere teklif vermeleri talep edilen kuruluşların seçimi ve teklif vermeleri istenecek bankaların listesinin belirlenmesi Kurumun konu ile ilgili yönetici personelinden oluşan 5 kişilik komisyon tarafından yapılır.

    İkinci kuruluşça, Teknik Yeterlilik Formları ile Ücret Teklif Formu doldurularak Kurumca gönderilen listenin tebliğ tarihinden itibaren beş iş günü içinde teklifte bulunulur. (Ek:1 ve Ek:2)

    İkinci kuruluş tarafından gönderilecek Teknik Yeterlilik Teklifleri, Teknik Yeterlilik Formlarının yanısıra ilgili bağımsız denetim kuruluşunun organizasyon yapısına ilişkin özet bilgileri ve gerektiğinde, Kurumca istenecek diğer ilave bilgi ve belgeleri içerir.

    Teklifler, Teknik Yeterlilik Formları ile Ücret Teklif Formunun ayrı zarflara yerleştirilerek kapatılması suretiyle Kuruma gönderilir.

    İkinci kuruluşların teknik yeterliliği, Kurum bünyesinde oluşturulan komisyon tarafından puantaj yöntemiyle yapılacak değerlendirme sonucunda belirlenir ve bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen esaslara göre teknik açıdan yetersiz bulunan kuruluşların Ücret Teklif Formları açılmadan iade edilir.

    Kuruluşların, Bağımsız Denetim İlkeleri Yönetmeliğinin bağımsızlığın ortadan kalktığı durumları düzenleyen 6 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasına göre veya diğer nedenlerle denetimini yapamayacakları bankalarla ilgili detaylı açıklama ve gerekçeleri Kuruma bildirmeleri şarttır.

    İkinci kuruluşun görevlendirilmesi

    Madde 7 - Komisyon tarafından belirlenen kuruluşlar, Kurum tarafından sözleşme yapılması için ilgili bankaya ve kuruluşa bildirilir.

    Sözleşme ve ücretler

    Madde 8 - İkinci kuruluş ile bankalar arasında imzalanan sözleşmelerin birer örneği, 7 nci maddeye göre Kurumca yapılan bildirimden itibaren beş iş günü içinde Kuruma gönderilir.

    İkinci kuruluşlarca yapılacak denetim ücretleri ilgili bankalarca karşılanır. İkinci kuruluşlarca talep edilen ücrete, bankanın birinci kuruluş ile "4389 Sayılı Bankalar Kanununun Geçici 4 üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Özel Bağımsız Denetimin Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerine istinaden yapmış olduğu ek özel denetim sözleşmesinde yer alan tutarın beşte birinden az olmamak üzere Kurumca sınır getirilebilir.

    İkinci kuruluşların bu Yönetmelik kapsamında yapacakları denetim karşılığı bankalardan talep edecekleri ücret, bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesine istinaden ikinci kuruluşça yapılacak denetim ve incelemelerin kapsamı genişletilmediği sürece artırılamaz.

    İkinci kuruluş ile bankalar arasında imzalanacak sözleşmeler asgari olarak aşağıda belirtilen unsurları içerir:

    a) Denetimin başlama ve bitiş tarihleri, denetim raporunun teslim edileceği tarih,

    b) Sözleşmenin kapsamı (İkinci kuruluş tarafından sunulacak hizmetler),

    c) Sözleşme kapsamında yapılacak denetimin ücreti ve değişiklik koşullarına ilişkin kayıtlar,

    d) Sözleşme kapsamında yapılacak denetime ilişkin tarafsızlık ve denetim kalitesine ilişkin kayıtlar,

    e) Gizlilik kayıtlarını içeren hükümler,

    f) Tarafların sorumluluklarına ilişkin hükümler;

    fa) Bankanın sorumluluğuna ilişkin kayıtlar (Bankanın, birinci kuruluşa, ikinci kuruluşu yetkilendirdiğini bildirmesi ve yapılacak denetime ilişkin olarak her türlü bilgi ve belgenin ikinci kuruluşun incelemesine hazır tutulacağına ve bu bilgi ve belgelerin doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin kayıtlar dahil olmak üzere),

    fb) İkinci kuruluşun hukuki sorumluluğuna ilişkin kayıtlar.

    İkinci kuruluşça yapılacak incelemenin kapsamı

    Madde 9 - Birinci kuruluş tarafından düzenlenen denetim raporu, ikinci kuruluş tarafından Bağımsız Denetim İlkelerine İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde bağımsız denetim ilke ve esaslarına uygunluk bakımından incelenir.

    İkinci kuruluş tarafından düzenlenen raporda, birinci kuruluş tarafından düzenlenen raporun incelenmesi sonucu tespit edilen eksik ve hataların mali tablolar üzerindeki etkileri açıkça belirtilir. İkinci kuruluş, incelemesini bu Yönetmelik ekinde yer alan talimatlardaki yöntemlerin uygulanması yoluyla yapmakla sorumludur.

    İkinci kuruluşlarca, incelemenin başlangıcından itibaren 6 iş günü içindeki çalışmalar hakkında örneği (Ek:3)'te yer alan ara inceleme raporu Kuruma gönderilir.

    Kurum, ara inceleme raporundaki bulgulara istinaden, ikinci kuruluşça yürütülen inceleme çalışmalarının kapsamını genişletebilir.

    İkinci kuruluş tarafından düzenlenen rapor, birinci kuruluş tarafından düzenlenen raporun kendisine ulaştığı tarihi izleyen onbeş iş günü içinde tamamlanarak ilgili bankaya ve Kuruma gönderilir.

    Bankalar ve birinci kuruluşlar, ikinci kuruluşun gerekli veya ilgili gördüğü tüm bilgilere, kayıtlara ve personele erişimine izin vermekle yükümlüdür. İkinci kuruluş, ayrıca, birinci kuruluş denetçisinin denetimleri sırasında düzenlemiş olduğu çalışma kağıtlarını inceleme yetkisini haizdir. Bankalar veya birinci kuruluşlar tarafından bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ikinci kuruluş durumu ivedilikle Kuruma bildirir.

    İnceleme ve denetime esas oluşturacak ilke ve standartlar

    Madde 10 - İkinci kuruluş tarafından mali tabloların denetlenmesi ve incelenmesi, bu Yönetmelik ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde sırasıyla, 4389 Sayılı Bankalar Kanununun Geçici 4 Üncü Maddesi Uyarınca Yapılacak Özel Bağımsız Denetimin Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik, Bankalarca Uygulanacak Muhasebe Standartları, Tek Düzen Hesap Planı ve İzahnamesi ve bu düzenlemelerin ek ve değişiklikleri ile bunlara ilişkin olarak Kurumca yapılan açıklamalar ve uluslararası muhasebe standartları ve Bağımsız Denetim İlkelerine İlişkin Yönetmelikte yer alan ilkeler esas alınarak yürütülür.

    İkinci kuruluşça düzenlenecek rapor içeriği

    Madde 11 - İkinci kuruluş, önceden belirlenmiş yöntemlerin uygulanması sırasında düzeltmelere ilişkin tüm tespitlerin detaylarını (Ek:4)'te verilen talimatlara uygun olarak (Ek:5)'te yer alan ilgili İkinci Kuruluş Raporlama Tablosuna doldurur. İkinci kuruluş, İkinci Kuruluş Raporlama Tablosunda, birinci kuruluş bulguları ile ikinci kuruluş denetçisinin bulguları arasındaki farklılığın detaylarını ve Ek Raporlama Tablolarındaki bilgilerin bu Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olması için yapılması gerekli düzeltmeleri önemlilik ilkesine uygun şekilde belirtir.

    Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak denetim sonucunda ikinci kuruluşlar tarafından düzenlenecek raporlar;

    1) Denetim ve incelemelerin, bu Yönetmelik hükümleri ile ek ve talimatlarına uygun olarak yapıldığına ve birinci kuruluş tarafından düzenlenen bağımsız denetim raporlarının bağımsız denetim ilke ve esaslarına uygunluğuna dair denetçinin onay yazısını,

    2) Bankanın sunduğu mali tablolar üzerinde birinci kuruluş tarafından yapılan nihai düzeltme kayıtlarını içeren uyarlanmış cari dönem konsolide ve konsolide olmayan mali tabloları, düzeltme kayıtları bulunması durumunda, ikinci kuruluş tarafından düzeltilmesi sonucu ulaşılan mali tablolarını, (ek, açıklama ve dipnotları ile birlikte)

    3) Raporun düzenlenmesine ve düzeltme kayıtlarının yapılmasına temel teşkil eden ek bilgiler ile ikinci kuruluş raporlama tablolarını, içerir.

    Yukarıda sayılanların dışında, önemlilik ve ihtiyatlılık ilkelerine göre denetçi tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda tüm varlık ve yükümlülüklere ilişkin olarak belirtilmesi gerekli görülen diğer hususlar da düzenlenecek raporda yer alır.

    Konsolide ve konsolide olmayan sermaye yeterliliği standart oranı

    Madde 12 - Bu Yönetmelik hükümlerine istinaden yapılacak tespitler neticesinde birinci kuruluş tarafından düzenlenen raporda düzeltme kayıtlarını takiben ortaya çıkan özkaynak tutarında ikinci kuruluş tarafından bir düzeltme yapılması halinde, bankanın, Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik kapsamında konsolide ve konsolide olmayan şekilde hesaplanacak sermaye yeterliliği oranının ve bu oranların yüzde sekizin altında olması halinde yüzde sekize ulaşabilmek için gereken sermaye tutarının da bu Yönetmelik ekindeki talimatlara ve tablolara uygun şekilde rapora eklenmesi şarttır.

    Bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi

    Madde 13 - İkinci kuruluş denetçisi, bankalar ve birinci kuruluşların sunduğu mali tablolar ile ilave tüm bilgi ve belgelerin güvenilirliği bakımından gerekli denetim tekniklerinin kullanıldığını ve incelemelerde kayıtların belgelere uygun olarak tutulduğunu tespit etmek zorundadır.

    Denetçi, denetlemeler ve incelemeler sırasında bankanın bazı işlemlerini kayıt dışında bıraktığını veya usulüne uygun olarak muhasebeleştirmediğini veya benzeri hususların bankanın durumunu önemli bir şekilde etkileyeceğini tespit ettiği takdirde, raporun tamamlanmasını beklemeksizin, durumu derhal Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

    Yetki

    Madde 14 - Bu Yönetmelikte açıklık olmayan hallerde uygulamayı düzenlemeye Kurul, bu Yönetmelik eki talimat ve raporlamalar, istenecek ilave bilgiler, düzenlenecek formlar ve oluşabilecek tereddütlere ilişkin olarak ek düzenleme ve açıklamalar yapmaya Kurum yetkilidir.

    Yürürlük

    Madde 15 - Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

    Madde 16 - Bu yönetmelik hükümlerini Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu yürütür.

    Mevzuat Kanunlar