Tag Archive for Mesul Müdür Sigortalılığı

İnternet Salonlarında Mesul Müdürlerin Sigortalılığı

İNTERNET SALONLARINDA ÇALIŞAN MESUL

MÜDÜRLERİN SİGORTALILIĞI

I.GİRİŞ

İnternet salonlarında mesul müdür istihdam edilmektedir. Ancak çalıştırılan mesul müdürlerin çoğu zaman Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmediği görülmektedir. Sonradan tespit edilen bu çalışmalar bazen ödenmesi güç idari para cezalarına sebep olmaktadır. Mesul müdür çalıştıran işletmelerin, sosyal güvenlik konusunda yapmaları gerekenler yazının konusunu teşkil etmektedir.

II. MESUL MÜDÜR ÇALIŞTIRILMASI ZORUNLULUĞU

İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin(1) 4’üncü maddesinde, İnternet salonları, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin içinde tanımlanmıştır. Yine aynı yönetmelikte iş yerleri sıhhi veya gayri sıhhi diye sınıflandırılmış, gayri sıhhi müesseseler üç sınıfa ayrılmıştır. Yönetmelikteki tanımlar şu şekildedir.

Gayrisıhhî müessese: Faaliyeti sırasında çevresinde bulunanlara biyolojik, kimyasal, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden az veya çok zarar veren veya vermesi muhtemel olan ya da doğal kaynakların kirlenmesine sebep olabilecek müesseselerdir.

Birinci sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerden mutlaka uzak bulundurulmaları gereken iş yerleridir.

İkinci sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerden mutlaka uzaklaştırılması gerekmemekle beraber izin verilmeden önce civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşması için inceleme yapılması gereken iş yerleridir.

Üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese: Meskenlerin yanında açılabilmekle beraber yalnız sıhhî nezarete tabi tutulması gereken iş yerleridir.

Sıhhî müessese: Gayrisıhhî müesseseler dışında kalan her türlü iş yeridir.

Yukarıda çıkarılan tanımlara göre İnternet salonlarına bazı belediyelerce ikinci sınıf gayrisıhhî müessese, bazı belediyelerce de üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese sınıfından ruhsat verilmektedir.

Adı geçen yönetmelikte birinci sınıf gayrisıhhî müesseselerde, işletmenin faaliyet alanında mesleki yeterliliğe sahip bir sorumlu müdür çalıştırılması zorunlu olduğu belirtilmiştir. Ancak İnternet salonlarının, birinci sınıf gayrisıhhî müessese kapsamında olmadığı oldukça açıktır.

Yönetmeliğin 35’inci maddesinde umuma açık istirahat ve eğlence yerinin sahibinin tüzel kişi olması durumunda, iş yerini idare etmek üzere bir mes’ul müdür görevlendirileceği, gerçek kişilerin de iş yerine mes’ul müdür görevlendirebileceği ve görevlendirilen mes’ul müdürün yetkili idareye(2) bildirileceği belirtilmektedir.

Yönetmelikte tüzel kişilerin mesul müdür çalıştırmasının zorunlu olduğu, gerçek kişilerde ise zorunlu olmadığı ifade edilmektedir. Ancak uygulamada bazı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili kuruluşların, gerçek kişilerden de mesul müdür tayin edilmesini istedikleri görülmektedir.

İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte(3) de tüzel kişilerin sorumlu müdür çalıştırmalarının zorunlu olduğu, gerçek kişilerin ise sorumlu müdür çalıştırabilecekleri belirtilmektedir.

Adı geçen yönetmeliğin 3’üncü maddesinde sorumlu müdür, izin belgesi sahibinin işinin başında bulunmadığı zamanlarda onun yerine yetkili olan kişi olarak tarif edilmiştir.

III. MESUL MÜDÜRÜN SİGORTALILIĞI

Hem iş yeri açma ve çalışma ruhsatlarına ilişkin yönetmelikte hem de İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte, İnrternet salonu işleten tüzel kişilerin mesul müdür çalıştırmalarının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

Mesul müdür; iş yeri açma ve çalışma ruhsatları hakkındaki yönetmelikte, iş yerini idare eden kişi olarak tanımlanmış, İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte ise iş yeri sahibinin işinin başında bulunmadığı zamanlarda onun yerine yetkili olan kişi olarak tanımlanmıştır.

Gerek tüzel kişilerce zorunlu olarak tayin edilen, gerekse gerçek kişilerce isteğe bağlı olarak ya da iş yeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili kuruluşun veyahut kolluk kuvvetinin talebine bağlı olarak tayin edilen mesul müdürün sigortalı olması gerektiği tartışmasızdır.

Tüzel kişilik tarafından tayin edilen mesul müdür, aynı zamanda tüzel kişiliğin ortağı ise (kendi şirketinden 4/a kapsamında sigortalı olarak bildirilemeyecek durumda olanlar) 4/b kapsamında sigortalı olacaktır.

Mesul müdür tayin edilen kişi dışarıdan bir kişi ise, bu kişinin 4/a kapsamında sigortalı olması gerekmektedir.

Genellikle mesul müdürlük sözleşmelerinin noterden yapılması aynı zamanda kolluk kuvvetleri ile ruhsat vermeye yetkili kuruluşlara mesul müdürlük bildirimlerinin yapılması nedeniyle, mesul müdür tayin edilen kişinin, yasal sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna da bildirilmesi, İnternet salonu işleticilerinin ileride cezalarla karşılaşmamaları açısından önemlidir.

Yukarıda adı geçen yönetmeliklerde, mesul müdürün tam zamanlı çalışacağına dair bir hüküm bulunmadığı gibi, İnternet Toplu Kullanım Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelikte mesul müdürün iş yeri sahibinin işinin başında bulunmadığı zamanlarda onun yerine yetkili olan kişi olarak tanımlanmış olması mesul müdürlerin kısmi zamanlı olarak da çalışabileceklerini göstermektedir.

IV. SONUÇ

İnternet salonlarının genellikle gerçek kişiler tarafından işletildiği, gerçek kişi işletmelerinde yasal zorunluluk olmamasına rağmen, gerek bazı ruhsat veren kuruluşlarca gerekse bazı yerlerdeki kolluk kuvvetlerince talep edilmesi nedeniyle gerçek kişiler tarafından da mesul müdür tayin edildiği görülmektedir. Tayin edilen mesul müdür ile işletme sahibi arasındaki ilişki hizmet akdine dayandığından, bu kişilerin 4/a kapsamında sigortalı olmaları kaçınılmazdır.

Mevzuatta, mesul müdürlerin kısmi zamanlı çalışmayacağı yönünde bir hüküm bulunmamaktadır. Yapılan mesul müdürlük sözleşmesine göre (sözleşmede çalışacağı zaman dilimi belirtilerek) kısmi zamanlı çalıştırılmaları, bu şekilde çalışanlarında çalıştıkları gün kadar Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmeleri mümkündür.

Hiç bildirim yapmayan İnternet salonu işleticileri, sonradan tespit edilen mesul müdürlük belgeleri nedeniyle ağır idari para cezaları ile karşılaşmaktadırlar. Ceza ile karşılaşmamak için tüm çalışanların olduğu gibi, mesul müdürlerin de yasal sürelerde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmelerinde yarar vardır.

________________________________________

(*) Bozüyük Sosyal Güvenlik Merkezi Müdür V. İşletme Bilim Uzmanı

(1) 10.08.2005 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

(2) Yetkili idare; Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini ifade eder.

(3) 01.11.2007 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır.

S.Mehmet KELEŞ(*)

Sosyal Güvenlik Denetmeni